Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 253201
تاریخ انتشار : 30 بهمن 1397 9:0
تعداد بازدید : 63

منبر داغ

منبر داغ

منبر داغ

داستانی کوتاه از محمدقائم خانی

سه ماه پیش که حاج نورالله صادقی فوت کرد، پسرش طبق وصیت پدرش، پارچۀ ابریشمی سه سده ای را که پدرش توی سفر حج متبرک کرده بود، بخشید به مسجد. همان موقع حاج آقا تصمیم گرفت روز جشن مبعث امسال، بزنیم بالای منبر سخنرانی. این شد که سه روز پیش، پارچه را آوردیم و با گلاب شستیم و گذاشتیم توی کانون. کارها مثل هرساله رو به راه بود که دیشب، کولر انتهای مسجد خراب شد. حاج آقا هم رفت قم، برای کاری که حیاتی بود و نمی توانست به خاطر جشن، عقب بیندازدش. برای همین نماز صبح هم برگزار نشد. هیأت امنا هم که صبح توی این عالم نیستند و اکثرشان سن بالا و بی حواسند. این طوری بود که بعد از نماز صبح، وقتی خانواده خواب بودند، سرپایی دو لقمه خوردم و راه افتادم سمت مسجد. کلید را شب قبل از سرایدار که گفته بود صبح زود باید زنش را ببرد دکتر، گرفته بودم و توانستم در حیاط مسجد را باز کنم.
وارد حیاط شدم، بی خبر از بلایی که قرار است سر مسجد بیاید. شاید اگر همان جا سری به کانون می زدم، اوضاع فرق می کرد، ولی از همه جا بی خبر رفتم تا کفش کن و با کلید اصلی که سرایدار داده بود، در مسجد را باز کردم. رفتم تا نورگیر مسجد و رو به محراب ایستادم. دو طرفش هنوز خالی بود و پارچه های سبز چسبانده نشده بود. هوا تازه داشت سمت روشنی می کشید و دلم نمی آمد زنگ بزنم به بچه های هیأت. زدن پرچم ها و زینت های ستون ها و گلاب مالی پرده ها با این ها بود. باید اول همه چیز را نصب می کردیم تا آخر سر، نوبت به پارچۀ ابریشمی حاج نورالله برسد. باید تا هوا روشن نشده و بچه های هیأت نیامده بودند، پرچمک ها و زرورق ها را از انبار انتهای کانون می آوردم و جلوی محراب می گذاشتم. رفتم عقب مسجد و کولر را امتحان کردم. همان موقع تعمیرکار زنگ زد که رسیده پشت در. گفته بود نمی رسد صبح بیاید، ولی دمش گرم که قبل از سری اول کار صبح، خودش را رساند مسجد. خیلی خوشحال شدم که ان شاءالله کار کولر سر صبحی درست می شود و نگران نخواهم بود که مغز مردمِ ته مجلس، از گرما می پزد. آخر همۀ مسجدی های منطقه، شب مبعث می آیند مسجد نبی اکرم و مردانه و زنانه، کیپ تا کیپ آدم می نشیند. سال هایی بوده که مردم توی شبستان ها هم نشسته اند.
تعمیرکار آمد داخل مسجد. کمی با کولر ور رفت و پشت هم سؤال پرسید که چه شده و چه نشده. همه اش را جواب دادم و سپس رهایش کردم تا هر کاری دلش می خواهد با کولر بکند. کولر هم پشت دیوار بیرونی مسجد، بین دو تا پنجره بود و نیازی نبود تا پشت بام برود. نردبان آوردم پیش طاق زیر پنجره تا خودش هر کار دوست دارد با کولر بکند. بعدش خداحافظی کردم و رفتم به حیاط. قرار شد اگر کاری داشت زنگ بزند تا من هم بتوانم به کارم برسم. حوض و شبستان را رد کردم و رسیدم به کانون. قبل از اینکه کلید بیندازم توی قفل در کانون، فکر کردم که به سرایدار بگویم فردا حتما قفل را عوض کند. قفل توی جاقفلی چنان لق می زد که بدون کلید هم، مقداری می چرخید. چهار تا کامپیوتری که داشتیم کافی بود تا این قدر سرسری نگیریم ماجرا را. ولی سرایدار همیشه می گفت قفل های این مسجد را پدرش از اوس حمید بازار خریده و امکان ندارد بدون کلید مخصوصش، باز شود. کلید را انداختم توی قفل لق و چرخاندم. زبانه کنار کشیده شد، حتی در، تکانی هم خورد اما باز نشد. دوباره زبانه چرخاندم و در را هولش بدهم، ولی جابه جایی در، به قدِ نوک ناخن هم نرسید. آمدم عقب و نگاهی به کلید انداختم. با بقیه خیلی فرق داشت ولی بعید بود هیچ کدام از بقیه هم اصلاً داخل قفل بروند. کانون هم که تنها همین یک در را به حیاط مسجد داشت و راه دیگری برای رفتن به آن نبود. با همۀ این فکر و خیال ها، چسبیدم به در و تک تکِ کلیدها را امتحان کردم. باز هم فقط همان کلید اولی، داخل قفل رفت و زبانه را چرخاند، منتها در از جا تکان نخورد که نخورد.
نگران پارچه بودم که حتما باید توی جشن بالای سر سخنران آویخته باشد و به ذهنم خطور هم نمی کرد که در مراسم آن روز، چیزی مهم تر از آن هم وجود داشته باشد. زنگ زدم به سرایدار و پرسیدم دیروز که کانون را به دنبال پارچه گشته، اتفاقی افتاده یا نه؟ گفت هنوز نوبت شان نشده و آمدن شان از مطب، تا ظهر طول می کشد؛ ولی مطمئن بود که کلید را درست داده به من. و اگر من سعی ام را بکنم، باز می شود. با حاج آقا تماس گرفتم. توضیح دادم که کلید داخل قفل می رود، ولی در یک ذره از جا تکان نمی خورد. گفت معلوم نیست بتواند همان ساعت 4 هم که قول داده بود، بیاید. گفت زنگ بزنم به حاجی پور و مشورت بگیرم. خورشید هنوز از هفتی بیخ شاخه های خرمالو بالاتر نرفته بود ولی زور زیادی داشت و حیاط سایه را گرم کرده بود. خرمالوهای کوچک، سبز و نرسیده، گله به گله، بند بودند به شاخه های درخت. بیشتر تزئین بودند تا دایره ای خوردنی.
حاجی پور، رئیس هیئت امناست. کاری و برش دار، با روابط عمومی بالا. برود امور مساجد، نصف شان به پایش بلند می شوند. تسبیحش را دور دستش بچرخاند، حساب طرف مقابل دستش می آید. فقط سه تا مغازه توی محل خودمان دارد. عقل رس هم هست و خرفت نمی زند که آرزوهای بچه گانه داشته باشد، یا تصمیمات عجیب و غریب بگیرد. زنگ زدم به حاجی پور و خوشحال شدم که چه زود جواب داد. اما وقتی گفت یک ساعتی طول می کشد تا بیاید، دوباره دمغ شدم. گوشی را خاموش کردم و زل زدم به ویترین ایستاده پای دیوار. کتاب ها و قاب های داخلش یک وری شده بودند. چند وقت است در این ویترین باز نشده؟ با خودم عهد کردم که بعد از جشن، وقتی سرم خلوت شد، چند نفر از بچه های مسجد را پیدا کنم تا دستی به سر و گوش ویترین و کتابخانۀ کانون بکشند. راستی نکند پارچه توی کتابخانه بوده که سرایدار پیدایش نکرده؟ ولی چرا باید آنجا باشد؟ اصلاً چرا باید از توی فایل برود بیرون؟ چه کسی برده اش؟
رفتم داخل مسجد و از تعمیرکار جویای وضعیت کولر شدم. گفت وقتش تمام شده و باید برود سر کاری دیگر. عیبش را فهمیده و به شاگردش سپرده، شناور خوب پلاستیک جدید بیاورد و رسوب های دور کولر را هم پاک کند، ان شاءالله که دستگاه درست شود. خداحافظی کردم و چقدر معذرت خواستم که یادم رفت چای دم بکنم. گفت نمک پروردۀ خانۀ خدا هست و شب می آید برای چای و شیرینیِ جشن. پرده ها و فرش ها را وارسی کردم که خدا را شکر همه شسته و تمیز بودند. یک ساعت مانده به مراسم هم یک جاروی کوچک می خوردند، بی عیب و ایراد آماده جشن می شدند. همه چیز خوب بود، جز نبودن پرچم. زنگ زدم به بچه های هیأت که زودتر خودشان را برسانند تا کارِ تزئین دور محراب زمین نماند، گفتند خودشان را می رسانند. باید تا قبل از آمدن شان در کانون را باز می کردم و تزئینات و پارچه های سبز بزرگ را می آوردم. بعدش هم می گشتم دنبال پارچه ابریشمی حاج نورالله و از هر گوشه پوشه ای بود، پیدایش می کردم. کتابخانه، دفتر مدیریت، سالن جلسه، توی فایل، کمد وسائل ورزشی، کمد اسباب بازی ها، کمد کتل ها و زنجیرهای دستۀ عزا، بین میزها، گوشۀ راهرو و هرجایی از کانون که عقل من و اجنه با هم برسد. زنگ زدم به حاجی حاجی پور. گفت از مسجد دور نیست. رفتم آشپزخانه تا برایش چای آماده کنم و مثل اوستای کولر، لب خشک از مسجد نرود. کتری استیل کف دودی را برداشتم و پر از آب کردم. گذاشتم روی گاز و دوباره با حاج آقا تماس گرفتم. گفت زنگ می زند به حاجی پور و همه چیز را با هم چک می کنند. گفت امیدم به خدا باشد که نمی گذارد مسألۀ جشن مبعث حضرت رسول، لاینحل بماند. گفتم توکلم به خداست، ولی نمی دانستم خدا قرار است چه کار بکند که حاجی پور از دستش بر نمی آید. چه خام بودم که نمی دانستم خدا همه جور اتفاقی توی چنته اش دارد و عقل نارس ما حدس هم نمی تواند بزند توطئۀ خدا را. گفته بود توی مأمومین مسجد، قفل ساز هست و اگر خود آقای حاجی پور صلاح دانستند، زنگ می زنند به او و به امید خدا، مشکل حل می شود. استکان و نعلبکی را گذاشتم روی میز و منتظر جوش آمدنِ آب کتری بودم که بچه های هیأت رسیدند. مسجدِ خلوتِ ساکت، از سر و صدا شد بازار شب عید، دور از جان حضرت نبی اکرم (ص) و مسجدش باشد.
بهشان گفتم که وسائل توی انبار کانون است و فعلاً درش باز نمی شود. باید به کارهای دیگر برسند تا حاجی حاجی پور بیاید. بچه ها ساکت نگاهم کردند و رفتند دور محراب تا سر طرحِ تزئین مسجد، به توافق برسند. شاگردتأسیساتی که آمد، کولر را نشانش دادم و رفتم توی آشپزخانه تا حداقل یک کار مفید بکنم و چای بریزم برای آن همه آدم. ولی این تلگرام هم عجب چیز محیرالعقولی است که بیست دقیقه توی گروه ها گشتم و بگو یک دقیقه احساس کردم، نکردم؛ تا بالاخره سوت کتری کج و کوله، از جمع رفقای مجازی بیرونم کشید. چای ریختم توی قوری و گذاشتم روی کتری تا دم بکشد. یک دور دیگر می رفتم توی گروه ها، چای آماده بود. نمی دانستم زنگ بزنم به حاجی حاجی پور یا نه. شاید بشود گفت جای پدرم است و پیله کردن ممکن بود حسابی اعصابش را بریزد به هم. برای چند نفر از رفقا پیام یادآوری جشن امشب را گذاشتم و موبایل را روی میز رها کردم. بچه های هیأت را صدا زدم تا برای شاگردتأسیساتی و خودشان، چای بریزند. تا چای خودم سرد بشود و بنوشم، هر احتمالی که ممکن بود از دیشب تا صبح بیفتد را بررسی کردم. قفل گیر کرده باشد، زبانه کج داخل رفته باشد، چیزی لای لولا گیر کرده باشد، یک ور چهارچوب فلزی تاب برداشته باشد، و هر احتمال دیگری که رخ دادنش معقول نباشد اما به عقل جن و انس برسد.
تلفن که زنگ خورد، از آشپزخانه آمدم بیرون. حاجی حاجی پور را توی حیاط دیدم که داشت با در کانون ور می رفت. رسیدم کنارش و سلام کردم. جواب داد و ساعد گذاشت تخت سینه در. هیچ هُلی افاقه نکرد. در شیر ژیان شده بود و حاجی دور از سبیل و تسبیحش باشد، موش بی دست وپا. پرسید که از اول همین طور بوده؟ گفتم از صبح. پرسید بلایی سر در نیاورده ام؟ ضربه ای، چیزی؟ گفتم نه. شروع کرد به قدم زدن. از این سر مارِ عَلم دستۀ محرم می رفت تا مار آن طرف، و برمی گشت. دستی که تسبیح داشت را می گذاشت پشت کمر، و با دست دیگر چانه را می خاراند، یا نه، با ته ریشش ور می رفت. چند بار رفت و آمد و من چشم ازش برنداشتم، که ناگهان ایستاد روبه رویم. خواستم بپرسم «چیزی...»، که ناگهان انگشت گذاشت روی بینی و لب گزید. دهان باز کردم که جمله ام را کامل کنم، زودتر دست مشت کردۀ تسبیح گرفته را گذاشت روی لب هایم. اشاره کرد به در کانون. آهسته نزدیک شدم و گوش چسباندم به در. از هوای صبح خنک تر بود. مرا کشید عقب، و با هم آرام از در فاصله گرفتیم. پرسید صدای آن سمت در را شنیدم یا نه؟ گفتم نه. باز تشر زد «یواش» و باز پرسید که صدای پای یک نفر را آن طرف در نشنیده ام؟ ترسیدم بگویم نه، گفتم گوشم صداهای خفیف را نمی شنود.
ناگهان از من جدا شد و با لگد کوبید به در. و بعد داد و قالی راه انداخت بیا و ببین. آنقدر پاپیچ شد تا طرف به حرف آمد. شاخ نیاوردم خوب شد. باز هم داد زد که بیاید بیرون. رفتم جلو و سرم را چسباندم به در و پرسیدم کی و چطوری آمده توی کانون؟ مرد گفت نمی تواند بیرون بیاید. حاجی پرسید چند نفر هستند؟ مرد گفت یک نفر. حاجی پرسید پس داشته با خودش پچ پچ می کرده؟ صدایی نیامد. گفتم در را چه کار کرده؟ چه چیز سنگینی گیر آورده و گذاشته پشت در؟ مرد گفت فایل فلزی سالم سالم است. گفت تازه از خواب بیدار شده و به زودی می رود. پرسیدم چطوری می خواهد برود؟ گفت همان طوری که آمده. با آنکه هزار بار رفته بودم داخل کانون، چشم چرخاندم دور تا دورش، توی حیاط و روی دیوار، تا بلکه راهی به داخل پیدا کنم که نکردم. حاجی گفت در را باز کنند و بیایند بیرون. گاهی پیش می آید. مسجد است دیگر. خانۀ خداست، برای هدایت مردم. متوجه منظورش نشدم. یک لحظه صدای زیری به گوشم رسید که زود قطع شد. حاجی گفت: «همشیره، نگران نباشید. ما چشم هم می گذاریم. شتر دیدیم، ندیدیم. این جا خانۀ خداست، مال همۀ بندگانش. اینجا همه بندگان مثل این دو تا انگشت، یک قداند». انگار طرف جلوی روی ما باشد، دو انگشت اشاره اش را چسباند به هم. تسبیحش بین دو تا انگشت فاصله انداخته بود. و بعد گفت به گفته رسول خدا، مسلمانان کنار هم یک شانه می سازند؛ همه با هم. و بعد گفت زودتر در را باز کنند، تا ما بتوانیم به کار جشنمان برسیم که تا همان لحظه هم خیلی دیر شده بود.
صدایی نشنیدم. داد زدم: «نسناس بی همه چیز. مسجد خدا جای کثافت کاری است؟ خجالت نمی...».
حاجی حاجی پور اخم کرد رو به من: «گناه نشور بنده خدا. ناروا صحبت نکن که دامنت رو می گیره».
نمی دانستم چه بگویم. می خواستم سنگی بردارم و شیشه کانون را بشکنم و بروم داخل و بکوبم توی سرشان که حرمت خانۀ خدا را نگه نداشته اند. حاجی آن قدر با مرد و زن صحبت کرد تا بالاخره صدای زن درآمد. گفت که به زودی می روند. حواس شان نبوده و نادانی کرده اند. غریدم که: «خجالت بکش عجوزۀ بی حیثیت. یک دانه تان هم روی زمین زیاد است».
حاجی حاجی پور از در حیاط بیرون رفت. فکر می کردم دارد زنگ می زند به حاج آقا تا خودش را زودتر برساند. من هم شروع کردم به روضه خواندن برای مرد و زن، که جای حرمت شکنان خانۀ خدا، قعر جهنم است و عذاب خدا دامن ما مسجدیان را هم می گیرد و باقی چیزها. بالاخره مرد هم به سخن آمد که: «اگه راه باز کنید، گورمان را گم می کنیم و پشت سرمان را هم نگاه نمی کنیم».
تهدیدشان کردم که تحویل پلیس شان می دهم. فکر کرده اند کشور بی صاحبِ لامذهب هاست اینجا، که شب بچپند توی مسجد و بعد جلوی چشم ما دم شان را بگذارند روی کول شان؛ توی دل شان هم به هیکل ما بخندند؟ حاجی حاجی پور آمد. و گفت مسأله به زودی حل می شود. رفت دم در و از مرد خواست که فایل پشت در را جابه جا کند. گفتم: «همین طوری بیان بیرون و خلاص؟ پس قانون چی؟ شرع چی؟ خدایی گفتن، پیغمبری گفتن».
حاجی گفت: «ما مأمور به تکلیفیم. الآن هم تکلیفمون اینه که ببینیم بندگان خدا دردشون چیه، چه سرشون اومده. ندیده و نشنیده که نمیشه برید و دوخت».
زن پرسید که می توانند بیایند بیرون و در امان بمانند؟ گفتم: «هیچ کس نمی تونه قولی به شما بده».
حاجی گفت: «شما بیایید به دامن دین، راه زندگی باز میشه. مطمئن باشید قصد صلاح و اصلاح داریم ما. ناسلامتی اینجا مسجده».
جز دو تا جملۀ پرت و پلا، چیزی نتوانستم در جواب حاجی بگویم. کارش را کرده بود. چه زبانی داشت حاجی! از همان ها که می گویند مار را از سوراخش بیرون می کشد. تازه معلومم شد که چرا توی دل همه، جا باز کرده. نرم نرمک مرد و زن را راضی کرد که فایل را هل بدهند کنار. در، نیم لا باز شد. صورت مردی آمد جلوی در، که از چشم قهوه ای اش ترس و شرارت می بارید. دماغش قدِ دو تا آدم فربه بود و صورتش از گونه ها، آب رفته بود. گویی مردی نصفه باشد. با کف دست زدم توی صورتش و پریدم داخل. بوی عرق و هوای دم کرده می آمد. بوی تند مردانگی و زنانگی چرخ می خورد و می رفت توی دماغم، حالم به هم خورد اما جلوی خودم را گرفتم تا بالا نیاورم. می خواستم یورش ببرم سمت مرد که دستی مچ چپم را گرفت. برگشتم عقب تا به حاجی بگویم دست از خوش خیالی بردارد و سادگی خودش را پای رأفت دین ننویسد؛ که با دیدن سرباز و باتومش یخ زدم توی آن گرما. سروان لباس مشکی هم آمد داخل. قبلش سربازی دیگر دست مرد را بسته بود به دست زن. و دست دیگرِ دستبندنخوردۀ مرد را هم پیچاند پشت کمرش.
آمدیم به حیاط. بچه هیئتی ها حلقه زده بودند و بر و بر نگاه مان می کردند. مرد غرق سکوت بود و نگاه کینه ای اش را مثل آهوی کرّه داده به نره پلنگی غول، می دوخت به حاجی حاجی پور و خشمش را آوار می کرد روی سرش. سیمی که کرده بود توی قفل در، از کمربندش آویخته بود. می خواست با آن چه کند موقع بیرون آمدن؟ شاید هم در را با آن باز نکرده بود، آخر دیدم دسته کلید حجیمش از بند شلوار، آویزان است و تِلک تلِک صدا می دهد. به گمانم شاه کلید داشت. اخمو و کبودچهره، پشت سر سرباز می رفت و زن را دنبال خودش می کشید. همه اش چشم می چرخاندم دور تن مرد و زن که مطمئن شوم چیزی بلند نکرده اند.
زن جیغ کشید که «لعنت به تو و دینت» و تف کرد جلوی پای حاجی حاجی پور. سرباز هلش داد سمت در، که سکندری خورد اما نیفتاد. حاجی رو به سروان گفت: «تکلیف ما تا اینجا بود. حکم قانون و شرع با شما». از همان موقع ریختم به هم و زن، هزار بار تا خود جشن توی سرم جیغ کشید «لعنت به تو و دینت». فکر کنم همین حواس پرتی باعث شد هرچه بگردم، اثری از پارچۀ ابریشمی پیدا نکنم. حتی وقتی هم که زیر نورگیر ایستادم رو به محراب و پارچه ابریشمی را دست بچه های هیأت دیدم، باز هم زن دست از سرم بر نمی داشت و لعنت می فرستاد. فقط برای اینکه بدانم چه شده، پرسیدم پارچه را از کجا آورده اند که یکی شان گفت از طبقه بالایی محفظۀ زیر منبر. دیشب آخر وقت برداشته بودندش تا رنگش را ببینند و با پارچه های دور محراب بسنجند، که گذاشته بودندش توی محفظه. حتی آن موقع هم زن داشت جیغ می کشید و به همه مان لعنت می فرستاد. نزدیک بود جلوی آن بچه ها داد بزنم که «حقت بود بی حیای خطاکار» که جلوی خودم را گرفتم، ولی زن بلندتر جیغ کشید و مکرر در مکرر لعنت فرستاد به همه چیزمان. منتظر بودم حاج آقا بیاید و ببرمش یک گوشه و مطمئن شوم که کار من و حاجی حاجی پور درست بوده و اگر قانون و شرع رعایت نشود، سنگ روی سنگ بند نمی شود، اما برخلاف انتظارم آمدنش اوضاع را بدتر کرد که بهتر نکرد. حالا که حاجی آمده هنوز فرصت و جرأت نکرده ام از قانون حکومت اسلامی و شرع مبین حرف بزنم. یک ریز سین جیم شده ام، چون یک پارچه آتش است حاج آقا.
* * *
نمی دانم حاج آقا از چه ناراحت است. هر عاقلی باید زنگ بزند به پلیس. نمی شود دست روی دست گذاشت یکی بیاید و خانه آدم را اشغال کند. تازه گناه اشغال خانۀ خدا که سنگین تر است. ولی حاج آقا این حرف ها توی گوشش نمی رود. بقیه گفته اند و فایده نداشته. عین کتری پر از آب جوشِ روی گاز پت پت می کند و هر آن ممکن است که سر برود. باید دو ساعت مواظبش باشم تا جشن تمام شود. چه ماجراهایی داشتم من. خدا یک جشن بر عهده گرفتم، حقم بود این همه آزار؟ این همه سال، بقیه برگزار کردند، آب از آب تکان نخورد. اما امسال... البته حالا هم آب از آب تکان نخورده است. همه حرف شان را زده اند و به زودی هم مداح خواهد آمد. سرایدار می آید پیشم و بیخ گوشم زمزمه می کند که حاجی حاجی پور اِل گفت و بِل گفت. و بعد کلید اتاق هیأت امنا را می دهد دستم. یعنی جشن این قدر خوب برگزار شده؟ این حاجی حواسش به همه چیز هست. مثل عقاب همه جا را می پاید.
چای می ریزم توی استکان و می گذارم جلوی حاج آقا. رو می کنم به دو سه نفری که از پنجره سرک کشیده اند توی آشپرخانه. راحتند که حاجی نمی بیندشان. می خواهم چیزی بهشان بگویم که زن از پشت شان در می آید و جیغ می کشد «لعنت به دین تان». چشم می دزدم از پنجره و ماتِ حاج آقا می شوم که زل زده به میز، اما شرط می بندم که نمی بیند. استکان چایی را سر می دهم روی میز، برای خودم. زن رفته. اشاره می کنم به مردم که پنجره را خلوت کنند. می روند بالاخره. حاج آقا دست بر ریش و نوکِ عمامۀ ورچین، توی عالمی که نمی شناسمش سیر می کند. با صلوات مردم، شهردار از پلۀ اول منبر می آید پایین. چه تواضعی کرده که بالا نرفته! حاج آقا که هنوز، دور از رخ نازنینش باشد، شده عین لبو، عمامه را رها می کند. نفسی بیرون می دهد و دست می کشد به پیشانی. از فرصت استفاده می کنم و می گویم: «نمی خواهید بگویید چه شده؟ همه منتظرند. هزار تا زنگ و پیام اومده. یکی از این ها هوایی بشود که شما باهاش چپ افتاده اید، دودمان مسجد را به باد می دهند ها».
حاج آقا می گوید: «هیچ خری هیچ غلطی نمی تونه با خونۀ خدا بکنه».
سرخ می شوم. خجالت می کشم جای حاج آقا. نشنیده بودم از این نام ها به زبان ببرد. برای امثال من عیب و عورتی نیست، اما به زبان سید اولاد پیامبر... نمی دانم. فعلاً که گیجم. موبایل را می گیرد سمت من و با التماس بچۀ گمشده ای می گوید: «یه زنگ دیگه بزن. ببین چرا این قدر دیر کرده». راستش می ترسم دست بزنم به موبایلش. به انگارم داغ باشد. غلط نکنم آهن مذاب توی رگ های حاج آقا بالا و پایین می شود. اما هرطور هست توی دست نگه می دارم و شماره شاه پسرش را می گیرم. این دفعه برمی دارد. سلام و احوال می کنم. می خواهم بپرسم کجاست که حاج آقا گوشی را می کشد از دستم و می پرسد کجاست و می گوید مرده از انتظار. صدای پسر، ضعیف می رسد به من. تازه سند را پیدا کرده و همین حالا راه می افتد. حاج آقا بعد از خداحافظی، گوشی را پرت می کند روی میز. باز نفس نفس زدنش شروع می شود. خوشحال باشم که رنگ صورتش کمی برگشته، یا ناراحت که ممکن است راه گلویش بسته شود. می گویم چای بنوشد تا سرد نشده. اصلاً نشنید به گمانم. بخشکد شانس من که با دست تنها، جشن را برگزار کردم، با آن حادثه صبح، نگذاشتم آب از آب تکان بخورد؛ حالا حاج آقا دارد خرابش می کند. یقین دارم به نام من تمام می شود و تا سال ها می ماند پای بی عرضگی ام.
نمایندۀ نهاد رهبری دانشگاه می رود روی منبر. همه اش می گفت وقت ندارد ولی این قدر توی گوشش خواندم که هنوز حق همسایگی مسجد بر دانشگاه را به جا نیاورده، که راضی شد به آمدن. سر و عمامه اش پوشانده عکس حرم نبوی را که روی پارچۀ ابریشمی بافته شده است. بچه ها درست زده اندش بالاسر پشتیِ نشیمن منبر. با صلوات بر حضرت خاتم شروع می کند سخنرانی را. گاهی که تکان می خورد، گوشه ای از گنبد سبز پیامبر دیده می شود.
حاج آقا تلخ جرعه ای می نوشد و می پرسد: «تو چطور نفهمیدی پلیس پشت دره»؟
باز شروع شد. خداااااا. می گویم: «سر کوچه نگه داشتند. بی آنکه آژیر بکشند. من گرم حرف زدن با مرتیکۀ...»
اخمش ساکتم می کند. رو می کند به در اتصال آشپزخانه به راهرو و به آدمی نامعلوم می گوید: «خودش به پلیس گفته. حواسش بوده که آژیر ماشین ها نقشه اش را خراب می کند».
نماینده نهاد رهبری دانشگاه دارد از من تشکر می کند. یعنی از همه دست اندرکاران جشن تشکر می کند که شعائر الهی را پاس می دارند. و بعد تشکر ویژه از امام جماعت و هیئت امنای مؤمن و متقی مسجد، که آن را به الگوی مساجد منطقه تبدیل کرده اند.
می گویم: «حاج آقا تو رو به جدتون، به گنبد سبز حضرت، برید بشینید صف اول. هزار حرف و حدیث درمیاد ها! خدای نکرده، خدای نکرده، حتی شاید کار به جابه جایی هم برسه. خیلی ها هستند که حسرت بودن تو محراب این مسجد رو دارند».
حاج آقا خیره می شود توی چشم هام. به خودم لعنت می فرستم که توی هر کاری دخالت می کنم. خداروشکر پسر حاج آقا می رسد و نجاتم می دهد از چشم های پدرش. به قرار قبلی، از آشپزخانه می زنم بیرون و می روم گوشۀ بالایی مسجد. در کنج انتهایی پارچۀ سبزِ کشیده شده از کنار محراب تا آن جا، می خواهم رئیس را صدا کنم که زبانم بند می آید. چشم می بندم تا لعنت های زن از مغزم فرار کند. با ایما و اشاره به صف اولی ها، رئیس کلانتری محل را خبر می کنم. خودم زودتر برمی گردم جلوی در آشپرخانه. خدا پدر تعمیرکار را بیامرزد، چه خوب کولر را راه انداخته. مردم راحت اند این عقب.
منتظر می مانم تا رئیس از میان زانو به زانو نشسته ها، راه باز کند تا آخر مسجد. نرسیده می پرسد چه شده؟ می گویم: «حاج آقا کارتان دارند»، و پشت سرش می روم به راهروی بین آشپزخانه و بخش مردانه. یکی آمده پول بیندازد توی صندوق. مردد است که کدام بخش را انتخاب کند. حاج آقا صندوق مسجد را شش بخشه ساخت. می گفت بعضی حاضرند فقط پول جهیزیه عروس بدهند، نه هیچ چیز دیگر، یا برخی نذری دارند، ایتام، و چیزهای دیگر. می گفت اگر صندوق جای پرتی باشد، مردم یادشان می رود. مرد یک ده تومانی می اندازد توی بخش سادات. می روم به آشپزخانه. نرسیده، حاج آقا حرفش را قطع می کند: «بریم قربان! کلاه و پوتینت. بریم تا شب سر نشده، بیاریم شون بیرون».
نه صحبت رئیس کلانتری اثر دارد، نه قسم من، نه ملاحظات شاه پسرش. حاج آقا پایش را کرده توی یک کفش که پا از خانۀ خدا بیرون نمی گذارد، مگر اینکه آن دو را از بند خلاص کند. رئیس کلانتری ساکت می شود و با پسر حاج آقا می رود بیرون. حتماً من هم باید پا به رکاب خود حاج آقا بروم کلانتری. چه جشنی شد امسال!
حاج آقا عبا را از روی صندلی برمی دارد. رئیس کلاهش را می گذارد به سر. حاج آقا حواس پرت عمامه می گذارد. طره اش زده بیرون، یک بری ایستاده. نامطمئن قدم برمی دارد. من هم پشت سرش می روم بیرون. می لرزد و می رود. کم مانده من هم لرزم بگیرد. طوری می رود که انگار منبر، ایستگاه سلاخی است. مثل رفوزه های ترسان که هنوز ته دلشان نور امیدی هست، آهسته می رود جلو. نشانی از وقار همیشگی درش نیست. مردم از جلوی پایش بلند می شوند. می رسد به صف اول. نمایندۀ نهاد دانشگاه ساکت می شود. جز صف اولی ها، اکثر مردم سر پا ایستاده اند. سخنران می آید پایین و گنبد سبز پارچۀ ابریشمی آزاد می شود. حاج آقا می رود روی پلۀ اول منبر. دست هایش را بالا می برد رو به سقف منقش نورگیر: «خدایا شاهدی من از مکر بیزارم. من از مکاران بیزارم. من از ناصافان بیزارم. از خرقه پوشان بیزارم»، و بعد رو می کند به مردم: «خدا شاهد است که ایستادن روی این منبر، از بودن بر سنگ سوزان سخت تر است. اگر حرمت عمامۀ جدم نبود، جرأت نداشتم بروم بالا. به این مکان مقدس، خبر از ماجرای امروز نداشتم. به خدا قسم که دین اسیر ماست. به جدم، یک دم بعد از شنیدن خبر امروز، آرام نبودم...».
چه جشنی شد امسال! رومی و زنگی به حالم گریه بکنند سیل آور. مرد و زنِ بی آبرو کاری با ... حاج آقا دارد از غم آن ها دق می کند، من هنوز بددهانم؟ باید آب بکشمش. زن ساکت شده است. صف اولی ها هم نصفه نیمه برخاسته اند. با دهان باز نگاه می کنند منبر را. جز حاجی حاجی پور که تسبیح توی دستش مثل تسمه ثابت پیش می رود. یعنی دارد به چه فکر می کند؟ دارم به نماز جماعت مسجد و پیش نماز آینده و نمازخوان های بی خبر از همه جا فکر می کنم، که سرایدار می زند پشتم. برمی گردم. دو انگشت اشاره و شصت را چسبانده به هم و انگار چیزی توی دستش باشد، تکان شان می دهد. دسته کلید را بیرون می آورم. کلید مسجد را از حلقه خارج می کنم و می گذارم کف دست سرایدار، که باز مانده جلوی رویم. حاج آقا می آید پایین و از وسط صف اول، جمعیت را به سمت در خروج می شکافد. پشت سر حاج آقا می روم سمت در. مردم صلوات می فرستند. مسجد صلوات می فرستد. زن صلوات می فرستد. زن صلوات می فرستد.


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :

پربيننده ترين مطالب

ورود کاربر

حديث

امام صادق علیه السلام : اِنَّ صِلَةَ الرَّحِمِ تُهَوِّنُ الْحِسابَ يَوْمَ الْقِيامَةِ

معاشرت و رفت و آمد با خويشاوندان، حساب روز قيامت را بر انسان آسان می‌كند.

بحارالانوار: جلد 74، صفحه 102