Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 248782
تاریخ انتشار : 27 مهر 1397 21:46
تعداد بازدید : 51

الاهیات پنج گانه مارتین لوتر

مارتین لوتر یکی از مهم ترین شخصیت ها در مسیحیت و پایه گذار پروتستان است که مسیحیت را در مسیر دیگری هدایت نمود و تفسیر تازه ای دین مسیحیت ارائه نمود که موجب پذیرش و اقبال بسیاری از مسیحیان قرار گرفت. او به نابسامانی های کلیسای کاتولیک اعتراض کرد و مقابل آن ها ایستاد و اقتدار و حجیت پاپ و کلیسا را زیر سوال برد. خوانش جدید مارتین لوتر از مسیحیت او را به شخصیتی بسیار تاثیرگذار در مسیحیت تبدیل کرده است.

انتشار این مقاله به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای  آن به عهده نویسنده محترم می باشد .

کاربران محترم می توانند نظرات خود را در پایان هر مقاله ، با نام حقیقی یا مستعار مطرح نمایند . بدیهی است که نظرات و پیامهایی که نافی قانون و ادب نباشد و حاوی تهمت و توهین و هتک حرمت شخصیت های حقوقی و حقیقی نیستند پس از بررسی منتشر خواهند شد.  

 

الاهیات پنج گانه مارتین لوتر

نویسنده: عارفه گودرزوند (دانشجوی دکتری مطالعات تطبیقی ادیان گرایش الاهیات مسیحی)

چکیده
مارتین لوتر یکی از مهم ترین شخصیت ها در مسیحیت و پایه گذار پروتستان است که مسیحیت را در مسیر دیگری هدایت نمود و تفسیر تازه ای دین مسیحیت ارائه نمود که موجب پذیرش و اقبال بسیاری از مسیحیان قرار گرفت. او به نابسامانی های کلیسای کاتولیک اعتراض کرد و مقابل آن ها ایستاد و اقتدار و حجیت پاپ و کلیسا را زیر سوال برد. خوانش جدید مارتین لوتر از مسیحیت او را به شخصیتی بسیار تاثیرگذار در مسیحیت تبدیل کرده است.
معرفی اجمالی مارتین لوتر
مارتین لوتر
در 10 نوامبر 1483 در آیزلبن آلمان به دنیا آمد و در 18 فوریه 1546 از دنیا رفت. وی به همراه خانواده در 1484به مانسفل رفت. پدر او که کارگر معدن زغال سنگ بود وی را به مدرسه آیدنوک و آیزناخ برای تحصیل فرستاد. هم کلاسی های او لاابالی بودند. در این مدرسه گرامر، بلاغت و ... تدریس می شد. سپس به دانشگاه ارفورت رفت و در 1505 فوق لیسانس حقوق گرفت. او ضد فلسفه بود و به ارسطو و آکوئیناس ناسزا می گفت و عقل را ناتوان و نارسا می دانست. او دو استاد مهم داشت به نام گابریل بایل و ویلیام اکام (بنیان گزار اصالت کلیات)
در یک حادثه رعد و برق بزرگی جلوی او به زمین خورد و نا خداگاه گفت: ای مریم کمکم کن که راهب شوم. پس از آن به صومعه راهبان آگوستینی در ارفورت رفت و در سلک راهبان درآمد و به ریاضت های سخت همت گماشت. لوتر در این صومعه یک مرشد پیدا کرد به نام یوهان شتوپیتس که در تمام مراحل سخت زندگی او همراهش بود و هر وقت دچار ناامیدی و مشکل روحی می شد این استاد به او کمک می کرد. وی در 1507 رسماً به عنوان یک کشیش منصوب شد و برای تدریس الهیات به ویتنبرگ آمد. در 1512 دکتری الهیات را گرفت و در 1517 تزهای نود و پنچ گانه خود را مطرح نمود.
جمعی از شاهزادگان آلمانی به اینکه زیر دست امپراطور روم باشند معترض بودند و در یک مجلس این اعتراض را اعلام نمودند و به نام معترض (پروتستان) معروف شدند. بعد از اینکه لوتر مورد تکفیر کلیسا قرار گرفت از حمایت این شاهزادگان بهره برد و تا آخر عمر به آنان وفادار ماند، و به همین خاطر نام پروتستان به او و پیروانش اطلاق شد. اما در ابتدا قیام لوتر در برابر اشرافی گری صورت گرفت و نام پروتستان نداشت. لوتر 95 تز خود را در 1517 بر در کلیسای خود نصب کرد که در اعتراض به آمرزش نامه فروشی یوهان تتسل، یکی از راهبان فرقه فرانسیسکن بود. امتناع او از توبه و پس گرفتن و سوزاندن کتاب های خود در جلسه آخر دادگاهش، که مخالفت با دستور پاپ لئوی پنجم بود، سبب شد پاپ فتوا تکفیر وی را صادر کرده و بیانیه ای علیه او داد. وی به دولت آلمان دستور داد تا حق شهروندی وی لغو شده و از کشور اخراج شود.
دستگیری لوتر توسط پاپ صادر شد و امپراطور در 1521 خواندن نوشته های لوتر و پناه دادن به او را ممنوع اعلام کرده و گفت: هر کس می تواند لوتر را بکشد بدون آنکه پیامدی برای او داشته باشد. پس از این لوتر توسط دوستان خود به قلعه وارتبرگ گریخت و یک سال در آنجا بود و به ترجمه کتاب مقدس به آلمانی پرداخت که از شاهکارهای ادبی به حساب می آید و به کمک صنعت چاپ در اروپا انتشار یافت و باعث محبوبیت او و کم رنگ شدن حکم پاپ شد. وی در این یک سال رساله ای در محکومیت ارتداد نوشت. سپس تغییر قیافه داد و به ویتنبرگ برگشت. او 80 سخنرانی در آنجا کرد و به نفع شاهزادگان، حکم به قتل دهقانانی داد که بر سر زمین با شاهزادگان درگیر بودند. از همین جا لوتر کلیسا را زیر پرچم دولت برد و گفت: حکم امپراطور در مورد کلیسا نافذ است و کلیسا حق دخالت در امور دولت را ندارد.
لوتر شعائر هفتگانه کاتولیک را به دو آئین تقلیل داد و تنها عشای ربانی و تعمید را صحیح دانست. او ایمان را مجموعه ای از باورها نمی دانست، بلکه می گفت: ایمان از سنخ دانش نیست بلکه یک حالت نفسانی و تجربه شخصی درونی است، و شلایر ماخر دیدگاه او را پرورش داد. لذا در پروتستان هر شخص به خودی خود مخاطب وحی است و ایمان یک مقوله فردی است نه اجتماعی؛ کلیسا به فرد مومن می پردازد و دولت به امور جامعه و کلیسا نباید در امور دولت مداخله کند. سکولاریزم از زمان لوتر به صورت عملی در غرب اجرا شد. وی نظریات خود پیرامون ایمان را در ترجمه اش از کتاب مقدس منعکس نمود.
 
الهیات لوتر
الهیات لوتر پنج فرمول دارد:
sola fide   
یا (justification by faith alon): ایمان در اندیشه لوتر یعنی یک حالت که اعتماد به مسیح را در انسان ایجاد می کند. و به معنای یک سری عقائد و تصدیقات جزمی یا مناسک دینی نیست. گناه در مسیحیت تنها نقض یک حکم شرعی نیست، بلکه تجاوز به مرز الهی و پا از حد فراتر گذاشتن و گردنکشی در برابر خدا به حساب می آید. [کیر کگارد بر مسئله گناه تاکید زیادی دارد]. بزرگی گناه با گناه کننده مقایسه نمی شود بلکه با گناه کننده مقایسه می گردد که نا محدود است. بنا بر این به هیچ عنوان نمی توان گناه را جبران کرد. لذا خدا که نا محدود است خودش کفاره این گناه را داده و پسرش را بر صلیب برده تا کفاره گناه بشر را بدهد. و این تفاوت مسیحیت با دیگر ادیان است که به جای اینکه خدا پیامبری بفرستد تا انسان ها را هدایت کند، خودش برای نجات بشر آمده تا نقص بشر را جبران کند. لذا آنچه که ما نقص مسیحیت می شماریم خودشان نقطه قوت و دلیل بی همتایی مسیحیت می دانند.
لوتر در تجربه برج (the tower experlence) می گوید: روزی روی یک برج بودم و به گناه اولیه و نحوه رهایی از آن فکر می کردم. مشغول مطالعه نامه پولس به رومیان بودم که رسیدم به این آیه «انسان های عادل با ایمان خواهند زیست» (رومیان 1: 17). یک دفعه جرقه ای در ذهنم زد و فهمیدم ما نمی توانیم از گناه رهایی یابیم و دائما در معرض سه گناهیم، گناه اولیه، گناهان اجداد، و گناهان خود، و این گناهان با عمل زناشویی و توارث در نسل بشر ادامه می یابد و بشر با عمل نیک خود نمی تواند از آن رها شود. میل به گناه همیشه در وجود انسان هست و این تمایل فرقی با گناه بالفعل ندارد. پس آمرزش و ایمان موهبتی از جانب خدا است که رایگان از جانب او عرضه می شود و به اراده بشر ربطی ندارد. مانند کسی که وامی گرفته و توان پرداخت آن را ندارد خدا به ما دوباره قرض داده تا بتوانیم قرض اول خود را بدهیم. لذا خدا با صلیب پسرش ما را عادل به حساب آورده گرچه ما هنوز عادل نشده ایم و گناه کاریم ولی خدا ما را عادل به حساب می آورد که همزمانی گناهکاری و عدالت نام دارد
sola scriptura
: مرجع و منبع الهیات پاپ نیست، بلکه تنها کتاب مقدس است، لذا تحقیق پیرامون کتاب مقدس و هرمنوتیک در پروتستان آغاز شد و نقادی متن و سبک و غیره همه با پروتستان آغاز گردید و الان هم در میان آنان پر رونق تر از کاتولیک است، زیرا پروتستان مدعی است در الهیات خود به کتاب مقدس متکی می باشد و هر چه پاپ می گوید بدون تحقیق نمی پذیرد
sola christus
: آمرزش گناه و رسیدن به رستگاری فقط از طریق ایمان به مسیح است. هسته الهیات لوتر مسیح است و حتی خدا را هم باید با مسیح شناخت چرا که بر عقول پوشیده است و مسیح او را آشکار کرد، لذا الهیات لوتر مسیح محور است نه خدا محور.

sola gratia
: رستگاری فقط با فیض الهی رخ می دهد و فیض و لطف و عنایت الهی فقط وقتی شامل حال شخص می گردد که تعمید یابد و اتحاد شعائری با مسیح پیدا کند و در شام خداوندگار با او متحد شود. چرا که به نظر لوتر نان و شراب در عشای ربانی به گوشت و خون عیسی تبدیل می شود. لوتر اتحاد اقنومی را هم مطرح کرده که به معنای سه اقنوم در یکی می باشد.
sola Gloria
: راه رسیدن به خدا تنها از راه مسیح می گذرد. لذا پلورالیزم در پروتستان تنها یک دروغ است و لوتر تنها راه نجات و رستگاری را از طریق مسیحیت می داند و این یعنی انحصار گرایی. کاتولیک هم این شعار را مطرح می کند که بیرون از کلیسا رستگاری نیست. کارل رانر در اینجا نظریه شمول گرایی را مطرح نمود و گفت همه انسان ها مسیحی بی نام هستند ولو خودشان ندانند و امروزه این نظریه در کلیسای کاتولیک غلبه پیدا کرده است.
لوتر شعائر هفتگانه کاتولیک را به دو آئین تقلیل داد و تنها عشای ربانی و تعمید را صحیح دانست. او ایمان را مجموعه ای از باورها نمی دانست، بلکه می گفت: ایمان از سنخ دانش نیست بلکه یک حالت نفسانی و تجربه شخصی درونی است، و شلایر ماخر دیدگاه او را پرورش داد. لذا در پروتستان هر شخص به خودی خود مخاطب وحی است و ایمان یک مقوله فردی است نه اجتماعی؛ کلیسا به فرد مومن می پردازد و دولت به امور جامعه و کلیسا نباید در امور دولت مداخله کند. سکولاریزم از زمان لوتر به صورت عملی در غرب اجرا شد. وی نظریات خود پیرامون ایمان را در ترجمه اش از کتاب مقدس منعکس نمود.
نظریه دو قلمروی لوتر
لوتر می گوید خدا که حاکم کل هستی است دو قلمرو دارد، در قسمتی از قلمرو خود به حکومت سکیولار و غیر دینی رسمیت می دهد تا کار خود خود را انجام دهد و ابزار این حکومت همین قوانین عرفی و دولتی است که مقدس است و نباید آن را نقض نمود چون این قوانین یک دست خدا است. لذا در کشورهای پروتستان نظم و انضباط دقیقی بر قرار است. این قلمرو سمت چپ حکومت خدا است. قلمرو سمت راست حکومت خدا هم کلیسا است که ابزار آن کتاب مقدس و دین است و این دو قلمرو نباید در کار هم مداخله کنند. این نظریه دو قلمروی خدا نام دارد. لوتر به اطاعت از حاکم دعوت می کند و می گوید: قلمرو معنوی خدا یعنی کلیسا به قدرت نیاز دارد که از ناحیه قلمرو مادی خدا تامین می شود.
لوتر می گوید: دولت حق دخالت در امور کلیسا و اعتقادی و معنوی را ندارد و این کار به معنی نابودی ایمان و کتاب مقدس است. مقصود لوتر دخالت پادشاهان قرون وسطایی در امور دین بود که از آن نهی می کرد. اما در امور دنیوی همه مسیحیان باید از دولت پیروی کنند. هر دستوری که قلمرو دنیوی خدا بدهد تا آنجا که در امور وجدانی و دینی نباشد مطاع است. اما اگر دولت بخواهد وارد امور معنوی شود ما نباید اطاعت کنیم حتی اگر گردن خود را از دست دهیم. حاکمیت و آتوریته دولت تا آنجا است که در اموربیرونی، ظاهری و مادی دخالت نماید، اما بیان امور معنوی تنها با خدا و دین است.

ایمان از دیدگاه لوتر
لوتر درباره دین در مقدمه ای بر نامه پولس به رومیان در سال 1522م نوشته آورده  است: ایمان یک سری داگما «Dogma» و جزمیات نیست، بلکه نوعی اعتماد «Trust» است. ایمان عمل خدا در وجود ما است و یک تحول روحی و معنوی است که از بالا در ما فرود می آید و ما را عوض می کند. خود این تحول یعنی پذیرفته شدن از جانب خدا. در فرآیند ایماندار شدن، این خدا است که ما را انتخاب می کند نه اینکه ما ایمان به خدا را انتخاب نمائیم. ایماندار دوباره متولد می شود و به ملکوت خدا راه می یابد. ایمان حقیقی این نیست که کسی بگوید من ایمان آورده ام ولی دوباره متولد نشود و همان کارهای قبلی را انجام دهد.
 
منبع
مقدمه ای بر تفکر نهضت اصلاح دینی، آلیستر مک گراث، ترجمه بهروز حدادی، انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب، 1390.

 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :

پربيننده ترين مطالب

ورود کاربر

حديث

امام حسين عليه السلام : لايَحِلُّ لِعَينٍ مُؤمِنَةٍ تَرَى اللّه َ يُعصى فَتَطرِفَ حَتّى تَغَيِّرَهُ

بر هيچ چشم مؤمنى روا نيست كه ببيند خدا نافرمانى مى شود و چشم خود را فرو بندد ، مگر آن كه آن وضع را تغيير دهد .

الأمالى ، طوسى ، ص 55 .