• فلسفه

  • کلام

  • اخلاق

  • مهدويت

حکمت متعاليه ملاصدرا

قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد حکمت متعاليه ملاصدرا سيد محمد خامنه اي در بين سالهاي 979 تا 1045 هجري قمري (برابر با 1635-1571 مسيحي) فيلسوفي مي زيست که نام او صدرالدين محمد معروف به ملاصدرا بود و بعدها لقب او را صدرالمتألهين (رئيس فلاسفه الهي) گذاشتند و مکتب فلسفي او را حکمت متعاليه ناميدند. ملاصدرا فيلسوفي بودکه به تمام مکاتب فلسفي و عرفاني و کلامي زمان خود تسلط کامل داشت و از طرف ديگر چون يک مفسّر عاليقدر و يک محدث و حديث شناس ماهر بود به قرآن و حديث و سنت پيامبر (ص) نيز مسلط بود. دانش بسيار و نبوغ و استعداد ويژه اين فيلسوف و دانشمند سبب گرديد که بسبب تسلط به فلسفه و ابتکار و خلاقيتي که در وي بود اساس همه مکاتب زمان خود را درهم بريزد و از ميان آن, مکتبي فلسفي عرفاني بسازد که کاملاً مستقل ولي جامع و دارنده همه جنبه هاي مثبت آن مکاتب پيشين بود.

خدا در فلسفه ملاصدرا

قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد خدا در فلسفه ملاصدرا رضا اكبريان[*] چكيده يكي از مسائلي كه بشدّت از نظريّه وجود ملاصدرا متأثّر است و در نظام فلسفي وي، صبغه كاملاً جديدي پيدا مي كند، سلوك فكري وي در اثبات وجود حق و بحث از اسماء و صفات اوست. خدا، محور اصلي تعاليم دين است. اساس دين را اعتقاد به وجود خدا تشكيل مي دهد. اصليترين مسئله اي كه براي جوينده حقيقت، مطرح مي شود و بايد پيش از هر چيز پاسخ صحيح آن را بدست آورد، اينستكه آيا خدايي وجود دارد يا نه؟ پاسخ مثبت يا منفي به اين سؤال نه فقط نگرش انسان را نسبت به جهان بيرون متفاوت مي سازد، بلكه خود انسان هم در پرتو پاسخي كه به اين پرسش مي دهد، جلوه و معناي ديگري مي يابد. از نظر ملاصدرا علم الهي شريفترين و ارزشمندترين علوم فلسفي است كه تكامل حقيقي انسان بدون آن ممكن نيست. او كمال حقيقي انسان را تنها در سايه قرب الهي محقق مي داند و معتقد است كه تقرب به خداي متعال بدون معرفت او، امكان پذير نخواهد بود. ملاصدرا در تمام كتب فلسفي خود، معرفت وجود حق را حكمت مي داند و سعادت حقيقي انسان را متوقّف بر آن معرفي مي كند. از نظر ملاصدرا شناخت خدا هدف هر فلسفه اي محسوب مي شود، لذا انسان، مكلف است كه خدا را به قدر توان و طاقت بشري بشناسد و به او تشبّه جويد. او كه شناخت عقلاني در مورد خدا را ممكن مي داند و براي اثبات او، براهين متعددي اقامه مي كند، به نوعي كشف و شهود عرفاني نيز اذعان دارد. تبيين و تحليل چنين نظريه اي، بررسي پيشينه تاريخي و سرچشمه هاي ديني ـ فلسفي آن و بيان اينكه ملاصدرا بعنوان بنيانگذار حكمت متعاليه در اين باب رويكردي ويژه دارد هدف اصلي اين مقاله است.

بررسی عوامل رشد و گسترش فلسفه در عصر صفوی

قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد بررسی عوامل رشد و گسترش فلسفه در عصر صفوی این مقاله به بررسی عوامل رشد و گسترش فلسفه و حکمت اسلامی در عصر صفوی پرداخته و در صدد است تا به این پرسش اصلی پاسخ دهد که چه عواملی در دوره صفویه موجب گسترش فلسفه و عطف توجه به مواد درسی مانند منطق و فلسفه در مدارس و نیز نگارش رساله های مهم فلسفی در این دوره شده است؟ عصر صفوی از اوایل قرن دهم هجری تا نیمه قرن دوازدهم (۹۰۷ تا ۱۱۴۵ ق) یکی از دورانهای مهم تاریخ ایران است که مذهب تشیّع دوازده امامی به عنوان مذهب رسمی در کشور استقرار یافت. در چنین بستر مساعدی، تعلیم و تربیت بر آموزه های شیعی استوار گردید و زمینۀ مناسبی برای رشد و شکوفایی علوم اسلامی و معارف شیعی در ایران فراهم آمد.حکمت و فلسفه اسلامی نیز یکی از شکوفاترین و پررونق ترین دوره های خود را در ایران اسلامی و بخصوص در شهرهای شیراز و اصفهان، در این دوره سپری نموده است. وضعیت مذهب در این دوره و نیز روشهای آموزشی در عصر صفوی و همچنین سیاستهای سلاطین صفوی از جمله حمایت از مراکز تعلیم و تربیت و استقبال از مهاجرت علمای جبل عامل و حمایت از تاسیس مراکز آموزشی مناسب و مدارس علمی مهم و کمک به تاسیس و تقویت کتابخانه ها در این زمان برخی عامل رشد و گسترش فلسفه در این عصر است.

آموزش فلسفي کودکان در نظام تعليم و تربيت اسلامي

قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد آموزش فلسفي کودکان در نظام تعليم و تربيت اسلامي نويسنده: هادي سليماني ابهري (1) چکيده: در دو دهه اخير، بعد از ورود مباحث آموزش فلسفي کودکان به عرصه مطالعات و پژوهش هاي اهل نظر در ايران، به ويژه با استقبالي که از رويکرد P4C (philosophy for children) به عمل آمد، تلاشهايي در تحليل و بررسي و معرفي و حتي اجراي آن به اشکال گوناگون، مانند ارائه مقالات در نشريات، تشکيل همايش ها و کارگاه هاي آموزشي، تأليف و ترجمه کتب صورت گرفت. در سنوات اخير اين همت ها به سطحي رسيده است که برنامه ريزي در حد پذيرش دانشجو در سطح PHD براي آن صورت مي گيرد. جاي خالي بررسي نظرات ليپمن )باني اين نوع از آموزش در نيم قرن اخير) در مقايسه با نظام تعليم و تربيت اسلامي، ما را برانگيخت تا با تأملي در آموزه هاي وحياني، جايگاه آموزش تفکر خلاق و انتقادي در تعليم و تعلم اسلامي را بازشناسي کنيم. در اين بررسي و مقايسه، نزديکي شيوه هاي تربيت ديني براي فراهم کردن بسترهاي آموزش تفکر خلاق و اکتشافي، با روش ها و ديدگاه هاي ليپمن (lipman) آشکار گرديده است.

نقد تفکيکي انگاري ملاصدرا

قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد نقد تفکيکي انگاري ملاصدرا نويسندگان: جنان ايزدي احد فرامرز قراملکي چکيده بر اساس يکي از ديدگاه هاي طرح شده، روش شناسي ملاصدرا در حکمت متعاليه تفکيکي است. مدعاي اين نظرگاه اين است که ملاصدرا در سير تحول روشي خود از رويکرد فلسفي- عرفاني و تأويليِ نخستين خويش به رهيافتي وحياني دست مي يابد. مستند تفکيک انگاري مطالعه اي موردپژوهانه بر رويکرد ملاصدرا در مسأله ي معاد جسماني است. اگرچه نگاه تحولي به حکمت متعاليه و سنجش عيني تفکر صدرايي از مزاياي اين طرح پژوهشي است، ضعف هايي چون: نگاه حصرگرايانه به تحول، ايهام ملازمت تلفيق و تأويل، عدم کفايت ادله، و خلط ايستار فلسفي و ايستار وحياني اين نظريه را با چالش جدي مواجه مي سازد.

انسان سالم در حكمت عملي

چکیده قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد. انسان سالم در حكمت عملي سيد محمد خامنه اي يكي از آموزه هاي مهم اديان الهي و بخصوص دين اسلام، تعريف انسان و ابعاد معنوي او و صراحت بخشيدن به بُعدي نامحسوس غير مادي ـ يعني نفس يا روان ـ مي باشد. شايد بتوان ادعا كرد كه اگر تأكيد وحي و اديان آسماني بر وجود چيزي بنام روح يا نفس و اهميت آن در شخصيت و منش انساني نمي بود تجربة نارساي بشري ـ حتي در پيشرفته ترين تمدنها ـ قادر نبود كه اينگونه كه امروز روشن شده است به بُعد عميق و مؤثري در انسان بنام نفس يا روح برسد. در اسلام (و مكاتب و اديان آسماني ديگر) معرفي نفس انسان، همپا و همراه تعريف سلامت نفس و آموزش روشهاي ساختن انسان سالم بوده و حتي از حديث «بُعثت لأتمم مكارم الأخلاق» مي توان بدست آورد كه هدف اصلي اسلام نوسازي بشر و ساختن انسانهايي داراي سلامت نفس و قوت روح و روان مي باشد؛ چه آنكه سلامت معنوي انسان، از ديدگاه اسلام، ضامن سعادت دنيوي و اخروي و فوز و فلاح او شمرده شده است و شخصيت سالم يك انسان را سكوي پرش و تعالي او بسوي كمالات انساني و وصول به مدارج عالية روحي و قرب يا حتي وصال حق متعال معرفي نموده است. اهميت سلامت رواني انسان و شناسايي و درمان آفات و آسيبهاي آن در اسلام و اديان با مطرح بودن آن در روانپزشكي و روانشناسي و روانكاوي سازگاري داشته و بررسي تطبيقي اين رشته ها با تعاليم آسماني مانند هميشه مي تواند تجربه هاي بشري را غنيتر سازد و اگرچه تجربه و دانش بشر ناتوانتر از آن بوده كه به شناسايي روان دست يابد ولي توانسته است با آسيبها و بيماريهاي آن، كه در رفتار انسان خود را نشان مي دهد و نوعي نابساماني و ناهنجاري رفتاري است، آشنا شود و تا حدودي به درمان آن بپردازد. سلامت رواني انسان در اسلام از يك زاويه و در پزشكي از زاوية ديگر مورد نظر و عنايت قرار گرفته است. باينصورت كه در روانپزشكي آنرا فقط از نظر ناهنجاريهاي شخصيتي و بيماريهاي شديد آن مورد نظر قرار مي دهند اما در بينشهاي ديني فراگيرتر مي باشد و تمام احوال نفس انساني را زير نظر مي گيرد. ما در اين مقاله ديدگاه اسلام را از دريچة روايات اسلامي و بخصوص احاديث اهل بيت (ع) مورد بررسي قرار مي دهيم و به مرزهاي مشترك حديث و روانپزشكي و روانشناسي نگاهي اجمالي مي اندازيم.

حوزه ی فلسفی و عرفانی تهران

قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد همچنین کاربران محترم می توانند نظرات خود را در پایان هر مقاله ، با نام حقیقی یا مستعار مطرح نمایند . بدیهی است که نظرات و پیامهایی که نافی قانون و ادب نباشد و حاوی تهمت و توهین و هتک حرمت شخصیت های حقوقی و حقیقی نیستند پس از بررسی منتشر خواهند شد. حوزه ی فلسفی و عرفانی تهران نویسنده: سیدحسین نصر حوزه ی مهم فلسفه و عرفان در تهران در قرن سیزدهم و چهاردهم با عنوان «حوزه ی فلسفی و عرفانی تهران» شناخته می شود. با پایتخت شدن تهران، این شهر کوچک مرکز سیاسی و اقتصادی ایران شد و پس از چندی مرکز فرهنگی و فلسفی نیز شد. پس از آنکه میرداماد و ملاصدرا مکتب اصفهان را تأسیس کردند، اصفهان به رغم حوادث دوران پایانی عصر صفوی، از جمله حمله ی افغانان و مخالفت با حکمت و عرفان در محافل دینی، مخصوصاً پس از احیای مکتب صدرایی به همت ملاعلی نوری (متوفی 1246)، درخشان ترین چهره ی حکمت، مرکز اصلی تدریس فلسفه و عرفان باقی ماند و از آنجا دامنه ی تدریس فلسفه و عرفان به تهران کشانده شد.

روح افلاطوني در فلسفه ملاصدرا

روح افلاطوني در فلسفه ملاصدرا * سید محمد خامنه ای يكي از مباني مشهور و شناخته شده ملاصدرا، اصل «جسماني بودن منشأ حدوث نفس انساني و روحاني (غير مادي ) شدن آن بمرور زمان » است كه بنظرية «جسمانية الحدوث و روحانيّة البقاء» بودن نفس معروف است . اين نظريه ـ برخلاف عقيدة حكما و فلاسفة پيشين اشراقي ، كه معتقد بودند نفس انساني غيرمادي است و پيش از بدن در ملكوت زندگي مي كند و پس از شكل يافتن بدن كودك به كالبد او وارد مي شود و زندگي را با جسم مادي آغاز مي نمايد، ـ مي گويد كه نفس در مراحل نخستين آفرينش خود مادي است و از ماده تراوش مي كند ولي بتدريج راه جداگانه اي در پيش مي گيرد و رو به تجرد از ماده مي نهد و به اوج تجرد خود (از ماده ) مي رسد. ملاصدرا در تمام آثار و كتب خود، مانند فلاسفة ديگر مسلمان ، نام اين موجود را «نفس » مي گذارد؛ ولي از آنجا كه در منابع فلسفي و مذهبي گاهي كلمة «روح » نيز بهمين معنا (يا نزديك به آن ) بكار رفته است و گاهي در تعبيرات ، جاي اين دو كلمه با هم عوض مي شود و آنها را بجاي يكديگر بكار مي برند، اين پرسش پيش مي آيد كه : آيا روح ، همان نفس است ؛ يا معناي ديگري دارد!؟ و اگر روح اشاره به مفهوم غيرمادي ديگري است آن چيز چيست ؛ و با نفس چه رابطه اي دارد؟ قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد

سه معنا براي « وجود » در اصالت وجود

سه معنا براي « وجود » در اصالت وجود نويسنده: دکتر سيد يحيي يثربي اصالت وجود، در حکمت متعاليه ي صدرالمتألهين محمد بن ابراهيم شيرازي معروف به ملّاصدرا ( م 1050 هـ ) يک اصل بنيادي است. او علاوه بر تأکيد و تکيه بر اصالت وجود، به عنوان يک گزاره ي درست در هستي شناسي و جهان بيني، در ده ها مسئله ي ديگر نيز از اين اصل سود برده است. اين مسئله؛ مانند روحي در کالبد سازمان فلسفي صدرا است که عامل توفيق و کاميابي او، در تحليل، تبيين و اثبات مسائل گوناگون اين نظام مي باشد. در حکمت متعاليه ي صدرا، علّيت، حدوث و قدم، اثبات واجب، صفات واجب، صدور جهان، ربط حادث به قديم، حرکت جوهري، معاد جسماني، همگي به گونه اي با اصالت وجود پيوند يافته، از آن ياري مي گيرند. بنابراين، مسئله ي اصالت وجود، شايسته ي هرگونه توجه و دقت مي باشد. اصالت ، ماهيت ، وجود قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد

نفس و ادراک نفسانی از نظر کانت

نفس و ادراک نفسانی از نظر کانت نویسنده: دکتر حسین معصوم ارتباط ادراک نفسانی با وجود نفس برای بحث، از نظر کانت، درباره ی ارتباط ادراک نفسانی با وجود نفس، باید بین سه جنبه ی مربوط به هم در این مبحث تمایز قائل شد و درباره ی هر یک مطالبی را بیان کرد: 1- ادعای این که وجود قبلاً در «من فکر می کنم» داده شده است؛ یعنی «من فکر می کنم» قضیه ی «من وجود دارم» را در بر دارد. 2- ادعای این که «من فکر می کنم» یک قضیه ی تجربی است. 3- نقد استنتاج دکارتیِ «من فکر می کنم پس هستم» (کوگیتو اِرگوسُوم) رابطه ی «من فکر می کنم» و «من وجود دارم» کانت در طبع اولِ نقد عقل محض می گوید: آن چه به استنتاجِ دکارتی (کوگیتو اِرگوسُوم) مشهور است، در واقع، توتولوژی است، زیرا کوگیتو (من فکر می کنم) وجود مرا (سُوم: من وجود دارم) مستقیماً بیان می کند. در طبع دوم آن کتاب کانت به این نکته معتقد است که قضایای «من فکر می کنم»، «من فکر کننده هستم» و «من فکر کننده وجود دارم» معادل یکدیگرند. سپس، ادعایِ کانت ظاهراً این است که وجود من قبلاً به عنوان فرض یا پیش فرض در قضیه ی «من فکر می کنم» در نظر گرفته شده است؛ لذا نمی توان آن را حاصل استنتاج از آن قضیه دانست؛ بنابراین، می توان گفت جمله ی «من فکر می کنم پس هستم» قضیه ای است معادل «من فکر کننده ام» ادعای کانت درباره ی وجود نفس مستقیماً از برداشت او از ادراک نفسانی، به عنوان آگاهی از فعالیت سوژه ی فکر کننده نتیجه می شود. در این جا، هیچ فعالیتی بدون یک عامل وجود ندارد و اقرار به وجود یک فعالیت، به معنای اقرار به وجود چیزی است که آن فعالیت را انجام می دهد. قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد

زبان جهانیِ استدلال در منظومه حكمت متعالیه برتری حكمت بر فقه ؟

زبان جهانیِ استدلال در منظومه حكمت متعالیه برتری حكمت بر فقه ؟ نویسنده: دكتر شریف لكزایی آیا « حكمت متعالیه » امكان جهانی شدن را در عصر كنونی دارد ؟ چرا فلسفه اسلامی می تواند به معنویت گرایی و حقیقت جویی در حیات معاصر پاسخ دهد ؟ با نظر به اقتضائات و مختصات حكمت متعالیه پاسخ مثبت است، چرا چنین داوری می كنیم ؟ قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد

گزارشی از نشست «ظرفیت های فلسفه ی اسلامی برای تحول در علوم انسانی»

گزارشی از نشست «ظرفیت های فلسفه ی اسلامی برای تحول در علوم انسانی» فیاض: امام در جوانی از فلسفۀ صدرایی عدول کرد/ پارسانیا: باید به همۀ ظرفیت های فلسفه صدرایی نظر کرد فرهنگ امروز/زهرا رستگار: نشست «ظرفیت های فلسفه ی اسلامی برای تحول در علوم انسانی» در دانشکده ی علوم اجتماعی دانشگاه تهران با سخنرانی دکتر حمید پارسانیا و دکتر ابراهیم فیاض برگزار شد. در این نشست دکتر فیاض بزرگ‎ترین خطر برای هر انقلابی را بازگشت به عقب دانست و اشاره کرد اگر جمهوری اسلامی از مکتب ملاصدرا خارج نشود دچار رکودی در دانشگاه‎ها و نظام علمی خواهیم شد. همانطوری که در حال حاضر نیز به آن دچار شده‎ایم. صحبت‎های ابراهیم فیاض در این نشست بحث‎های بسیاری را پیرامون فلسفه ملاصدرا و اعتقاد امام(ره) به فلسفه ملاصدرا به وجود آورد. دکتر پارسانیا که خود را در مقام پاسخ‎گویی به صحبت‎های دکتر فیاض نمی‎دانست معتقد بود که در برخورد با این عوامل، زاویه هایی در حاشیه ی معرفت ایجاد می شود و وقتی که تحولات یک معرفت را در تاریخ و فرهنگ در نظر می‎گیریم؛ باید برخوردهای گزینشی و تحریف هایی که به وجود می آید را نیز در نظر داشته باشیم. قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد

نظری به عالم خیال

نظری به عالم خیال نویسنده: دکتر رضا داوری اردکانی در تاریخ فلسفه ی اسلامی از زمان فارابی تا عصر حاضر، قوه ی خیال و عالم صور خیالی، از مباحث بسیار مهم بوده است، تا جایی که بعضی صاحب نظران این توجه را از ممیزات فلسفه ی اسلامی دانسته اند. فارابی، نظریه ی نبوت خود را با طرح عالم خیال تبیین کرد و ابن سینا و سهروردی و ملاصدرا و اخلاف اینان، با استناد به عالم خیال به حل بسیاری از مسائل و به ویژه به جمع میان دین و فلسفه، مشاهده و برهان، و نقل و عقل نائل شدند. در زمان ما که سوبژکتیویته و فلسفه آگاهی، به بحران رسیده است، کسانی توسل به عالم خیال را راهی برای گذشتن از بحران تفکر پیشنهاد کرده اند. این پیشنهاد هرچه باشد، حکایت از اهمیت طرح عالم خیال نه فقط در نظام فلسفه ی اسلامی، بلکه در تمامی قلمرو فلسفه دارد. قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد

اتحاد عاقل و معقول

اتحاد عاقل و معقول غلامحسين ابراهيمى دينانى قاعده اتحاد عاقل و معقول از قديم الأيام مطرح بوده و گفته مى شود كه فرفوريوس درباره آن بتفصيل سخن گفته است. اين قاعده در ميان حكماى اسلامى نيز مورد توجه واقع شده ولى ابن سينا آن را مردود شمرده است، كسانى مانند صدرالمتألهين شيرازى و هم مسلكان او به اتحاد عاقل و معقول سخت معتقد بوده و براى اثبات آن برهان اقامه كرده اند. صدرالمتألهين براى اثبات اين مسئله ببرهان تضايف تمسك كرده است و در تقرير اين برهان روى چند اصل اساسى تكيه كرده است قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد.

الهيات از نظر صدرالمتالهين و جايگاه كنوني آن*

الهيات از نظر صدرالمتالهين و جايگاه كنوني آن سيد محمد خامنه اي مدتها بود كه بحث بر سر جايگاه علوم و موقعيت و منزلت فلسفه، به ميان نيامده بود و ارزشيابي آن بدست و بذوق عامه مردم واگذار شده بود، گاهي پزشكي، گاهي مهندسي و گاه علومي ديگر مورد قبول عامه و عوام قرار مي گرفت و سيل دانشجو به آنسو مي رفت. اما بحث بر سر جايگاه علوم و بررسي منزلت آن، نه از نقطه نظر فلسفي و علمي ـ كه از قديم سابقه داشته ـ بلكه از زاويه نگاه «كاربردي» و «سياستگذاري» به نظر تازه مي آيد و بحثي جالب است و حتي براي جامعه ما ضروري مي باشد. قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد.

ملاصدرا و همزبانی با فلسفه ی جدید

ملاصدرا و همزبانی با فلسفه ی جدید نویسنده: دکتر رضا داوری اردکانی ملاصدرا در اشراق دوم از شاهد سوم کتاب الشواهد الربوبیه در بحث اتحاد عقل با معقول این نظر را آورده است که: اگر حصول عقلیه برای عقل منفعل از قبیل حصول موجود مباینی برای موجود مباین دیگر باشد، مانند وجود آسمان و زمین برای ما، چنانکه جمهور پنداشته اند، نه مانند وجود صورت ذهنیه، حاصل از آنها در ذات ما، بدان گونه که ما معتقدیم. بنابراین، امر حاصل از مثل چنین وضعی به جز اضافه و نسبت محض هیچ نیست و نسبت و اضافه از حیث وجود، ضعیف ترین اعراضند، بلکه وجود در خارج ندارند. مگر بودن طرفین نسبت و اضافه به قس می که تعلق هر یک توأم با تعقل دیگری باشد و همین است سهم و نصیب آنها از وجود نه اینکه برای آنها وجود در خارج باشد. قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد.

حدوث دهري و حكمت متعاليه ملاصدرا

حدوث دهري و حكمت متعاليه ملاصدرا * سيد محمد خامنه اي نظرية حدوث دهري از مشهورترين آراء و نظرات فلسفي حكيم نامدار محمد باقر حسيني استرآبادي معروف به ميرداماد (1041 ق ) است كه آنرا براي حل مسئلة ربط حادثات با قديم (يعني وجود ازلي باريتعالي و تقدس ) ابداع كرده است ، كه بگفتة وي تا زمان او اين مسئله پاسخي كافي نيافته بود و حتي ابن سينا و ارسطو آنرا مسئله اي جدلي الطرفين مي شمردند. (قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد.)

محبوس هیچ مکتبی نیستم

محبوس هیچ مکتبی نیستم گفت وگو با غلامحسین ابراهیمی دینانی

حكمت متعاليه صدرايي، فلسفة حال و آينده

حكمت متعاليه صدرايي، فلسفة حال و آينده برخورد تاريخ با انديشة فيلسوفان متفاوت است. عوامل گوناگوني دست به دست هم مي دهند تا به يك انديشة فلسفي مجال حضور دهند تا بتواند از توجه و عنايت انديشه ورزان برخوردار شود. در تاريخ فلسفه با بسياري فيلسوفان مواجه مي شويم كه در دوران حيات خويش توفيق مي يابند تا اوج توجه و عنايت جامعة فلسفي دوران خويش را به ديدگاه جديد خود ببينند و در چالشهاي له و عليه دوران خويش مشاركت بجويند. شايد بتوان به خوبي دكارت، مارلبرانش، جان لاك، كانت و هگل را از اين دسته فيلسوفان دانست. در مقابل تاريخ فلسفه نشان از فيلسوفاني مي دهد كه اين بخت با آنها يار نبوده و در دوران زندگي خود آراء فلسفي شان توجه و اقبالي را نيافته است و در گمنامي به سر برده اند. ولي پس از مرگشان دير يا زود اقبالي وافر به ديدگاههاي فلسفي آنها شده است. گمنامي لايب نيتس در هنگام مرگ، برغم موقعيتهاي خوب سياسي اش، نشان از اين بي مهري فلك در دوران زندگي او دارد. اما همين فلسفة لايب نيتس در قرن بيستم دوباره بازخواني مي شود و رگه هاي انديشة فلسفي اورا مي توان در آراء انديشمندان اين دوران ديد. كي يركگارد در نيمة قرن نوزدهم مي ميرد، اما نظريه پردازي هاي او حتي تا آخر قرن نوزدهم نيز مورد عنايت قرار نمي گيرد. از دهة دوم قرن بيستم رفته رفته آراء او نه تنها مورد توجه قرار مي گيرد و روز به روز نقش مهمتري را در جغرافياي انديشة روز بشري بازي مي كند كه خود الهام بخش جريان عمدة فلسفي مهمي همچون اگزيستانسياليسم مي گردد. جالب آن است كه انديشة فلسفي او الهام بخش يك تلقي جديد در فيزيك يعني فيزيك كوانتمي مي شود. بوهر ايدة سطوح كوانتايي انرژي را در اتم در هنگام مطالعة كتاب كي يركگارد به مدد سطوح سه گانة كي يركگاردي ملهم شد. گذشته از عوامل تاريخي و جغرافيايي كه در تاثيرگذاري آراء يك فيلسوف مؤثر است، نوع ظرفيتهاي وجودي يك فلسفه نيز در تاثيرگذاري آن بر انديشة بشري و راهگشا بودن آن تعيين كننده است. همين مسئله است كه يك فلسفه را پويا و پايا مي سازد و در صورت عدم وجود آن ظرفيتها آن را به فلسفه اي تاريخي كه دوران آن بسر آمده است تبديل مي سازد. در اين مقاله درصدديم تا با بازنمودن عناصر پوياي فلسفة ملاصدرا اين ظرفيتهاي وجودي را بررسي کنیم. انديشة فلسفي، عناصر پوياي فلسفة، زمان، معقولات ثانيه فلسفي، وجود و تقدم آن بر ماهيت، هرمنوتيک قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد. نویسنده مقاله ذیل آقای حميدرضا آيت اللهي می باشند

هستی مطلق يا نورالانوارتحليلی بر تفسير ملاصدرا بر آية نور

قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد.مقاله حاضر حاصل قلم آقای محسن صالح می باشد. هستی مطلق يا نورالانوارتحليلی بر تفسير ملاصدرا بر آية نور ملاصدرا با زبان عربی زيبا و بليغی, «آية نور» را شرح و تفسير کرده, سبک درخشان, منسجم و هماهنگ خود را در معرض نمايش می گذارد. تفسير صدرا بر اين آيه, دانش چشمگير وی را دربارة همة جنبه ها و ابعاد متون تفسيری و علوم قرآنی و بهمان اندازه, دانش وی را در حوزة علوم لغوی, فلسفه, تصوف, فنون بلاغی و صناعات ادبی, علوم طبيعی و کلام و الهيات نشان می دهد. در ميان همة اينها, جنبة فلسفی و عرفانی وجه غالب و بارز تفسير او بر آية نور است. آدمی صورتبنديهای مشائي را در براهين منطقی صدرا برای اثبات وجود خدا بمثابة نور می بيند, حال آنکه روانشناسی بشری با روشی يادآور نوشته های ابن سينا دربارة نفس مورد بحث قرار گرفته است. از جنبة عرفان و معرفت صوفيانه (mystical gnostic), مقدم بر همه, مکتب ابن عربی و مکتب سهروردی است که عرضه می شود. آية نور،نورالانوار، هستی مطلق،ملاصدرا

  • تعداد رکوردها : 296

    فضای مقدس

    نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای جوئل پی بررتون و ترجمه مجید محمدی در مجله نامه فرهنگ شماره 29 به چاپ رسیده است فضای مقدس یک مکان مقدس در وهله نخست یک مکان تعریف شده و مشخص است که از فضاهای دیگر قابل تشخیص و تمیز است بدین ترتیب مراسمی که مردم در یک مکان در آنجا شرکت میکنند یا بدان توجه مینماید مقدس تلقی شده و از مکانهای تعریف شده دیگر متمایز می شود ....مکان مقدس توجه ما را بر صور اشیا و اعمال موجود در خود متمرکز میکند و آنهارا به صورتی عرضه میکند که متحمل معنای دینی باشند این نمادها توصیف کننده مولفه های بنیادی واقعیت مزبور زندگی را منطبق با آن دیدگاه تعریف میکند و طرق اتصال میان جهان انسانی و واقعیت های الهی را به دست میدهد....... مکان مقدس فضای مقدس شمایل های جهان

    25 اسفند 1392

    مسیحیان ونقد آرای اسکوفیلد

    نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای محمد لگنهاوزن و عبدالحسین ابراهیمی سرو علیا در مجله معرفت ادیان شماره 1 زمستان1388 به چاپ رسیده است چکیده مسیحیان ونقد آرای اسکوفیلد اسكوفيلد نويسنده ي كتاب مقدس مرجع، چنان كه مسيحيان منتقد نوشته اند، در يادداشت هاي خود، دچار اشتباهات بزرگي شده است آرا و آموزه هاي او و تفسيرهايي كه از كتاب مقدس انجام داده است، با آموزه هاي حضرت عيسي عليه السلام منافات دارد. اين مقاله به روش كتابخانه اي و با هدف نقد آراي اسكوفيلد از ديدگاه مسيحيت، نگاشته شده و درصدد است تا ثابت كند تدبيرها يا دوره هاي هفت گانه و ديگر عقايد او، مورد تاييد كتاب مقدس و انديشوران مسيحي نيست. نداشتن نظام واحد، شخصي و خصوصي كردن آموزه ي نجات، رنگ سياسي دادن به ظهور مسيح و حكومت هزار ساله ي او، تاكيد بر پايه گذاري پادشاهي داود عليه السلام توسط حضرت عيسي عليه السلام و پادشاهي زميني او، از اشكالات جدي كتاب اسكوفيلد است. كليد واژه ها : اسكوفيلد، مسيحيت صهيونيستي، تدبيرگرايي، ملكوت خدا ، و ملكوت آسمان

    21 اسفند 1392

    بررسی مفهوم هویت در معماری قدسی

    نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم فریال احمدی و علیرضا صادقی در کتاب ماه هنر شماره 148 دی ماه 1389 به چاپ رسیده است. چکیده بررسی مفهوم هویت در معماری قدسی معماری به مثابه ملموس ترین و محسوس ترین بخش از این پدیده والا از دیرباز بستر تبلور اندیشه های متعالی انسان تجلی گاه احساسات ناب بشری و خواستگاه تحقق کمالات آدمیان بوده است از سویی دیگر مساجد که نمودی برجسته و آشکار از هنر در ساحتی متبرک و مقدس می باشند از دیر باز بسترساز رویدادهای تاریخی ، اجتماعی سیاسی و.... بوده اند. متاسفانه مسامحه و بی توجهی هنرمندان امروز به معنویت به مثابه برترین عامل هویت ساز بشری به خلق آثاری منتهی گشت که آدمی را روز به روز از کمالاتش دور ساخت از رو نوشتار سعی بر آن دارد تا به بازشناسی و مداقه مفاهیم و مضامین هویت در معماری قدسی بپردازد. هویت معنوی معماری قدسی معماری مساجد

    18 اسفند 1392

    بررسی مفهوم هویت در معماری قدسی

    نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم فریال احمدی و علیرضا صادقی در کتاب ماه هنر شماره 148 دی ماه 1389 به چاپ رسیده است. چکیده بررسی مفهوم هویت در معماری قدسی معماری به مثابه ملموس ترین و محسوس ترین بخش از این پدیده والا از دیرباز بستر تبلور اندیشه های متعالی انسان تجلی گاه احساسات ناب بشری و خواستگاه تحقق کمالات آدمیان بوده است از سویی دیگر مساجد که نمودی برجسته و آشکار از هنر در ساحتی متبرک و مقدس می باشند از دیر باز بسترساز رویدادهای تاریخی ، اجتماعی سیاسی و.... بوده اند. متاسفانه مسامحه و بی توجهی هنرمندان امروز به معنویت به مثابه برترین عامل هویت ساز بشری به خلق آثاری منتهی گشت که آدمی را روز به روز از کمالاتش دور ساخت از رو نوشتار سعی بر آن دارد تا به بازشناسی و مداقه مفاهیم و مضامین هویت در معماری قدسی بپردازد. هویت معنوی معماری قدسی معماری مساجد

    18 اسفند 1392

    سازگاری عصمت با اختیار

    نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای عبدالحسین خسرو پناه و محمدرضا بهدار در فصلنامه علمی -پژوهشی مشرق موعود سال ششم شماره22 تابستان 1391 به چاپ رسیده است سازگاری عصمت با اختیار چکیده ازجمله شبهات و چالشهای فرا روی مباحث عصمت انبیای الهی و امامان شیعه(ع) چگونگی سازگاری عصمت با اختیار آدمی است. آیا مرتکب معصیت و خطا نشدن ،چه عمدی و چه سهوی چه صغیره و چه کبیره در همه عمر که مدعای اندیشمندان امامیه استبه نوعی سلب اختیار از معصوم نیست؟علما و حکمای اسلامی در پاسخ و تبیین عقلی و منطقی این مسطله راه حل هایی را مطرح کرده اند از جمله تبیین و تحلیلی کامل و جامع از سبب و منشاء عصمت معصومین و نیز بررسی توالی فاسد پذیرش جبری بودن عصمت همچون عدم استحقاق ثواب و فضیلت م متوجه نبودن تکلیف اتلهی نسبت به آنها..... آنچه در این نوشتار برای حل مناقشه عصمت و جبری انگاشتن آن از نظر می گذرانیم تبیین کلید حل معما یعنی بررسی ماهیت و حقیقت عصمت ، برای یافتن سبب این مصونیت معصومین(ع) است انبیا اختیار جبر عصمت قدرت معصوم

    19 بهمن 1392

    جایگاه کیهان شناختی دایره ومربع در معماری مقدس (اسلامی )

    نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای دکتر حسن بلخاری در مجله نشریه هنرهای زیبا شماره 24 زمستان 1384به چاپ رسیده است چکیده جایگاه کیهان شناختی دایره ومربع در معماری مقدس (اسلامی ) هنر و معماری سنتی مبتنی بر اصل تناظر میان عالم و آدم است.در ذهن بسیط انسان سنتی نسبتها و مفاهیم انسانی چنان بسط می یابند که دامنه وسیع کیهان را نیز در بر می گیرند و کیهانی که در این قلمرو شکل یافته و تصویر می شود چون محصول جهان بینی این انسان است تعریفی کاملا انسانی می یابد نظر بر این است که به همین دلیل بین مفاهیم کیهانی و انسانی در جهان بینی سنتی اشتراک وسیعی به وجود می آید . تاثیر اصل تناظر در معماری مقدس ، اشتراک ابعاد هندسی معبد -به عنوان نمونه کوچک شده کالبد حق (عالم)- و پیکر انسان است و به یک عبارت عمارت عالم و آدم یکی است این معنا سبب گشته در کیهان شناسی ادیان شرقی به ویژه اسلام اشکال هندسی ابعاد کیهانی را شرح نموده و هم آنها در ساخت معماریهای مقدس تجلی یابند در این میان دایره و مربع جایگاهی ویژه دارند جایگاهی که در متون کیهان شناسی هم بیانگر روح لاینتاهی عالم اند(به صورت دایره ) و هم بیانگر ابعاد یناهی آن (مربع) معماری مقدس دایره مربع کعبه هندسه مقدس نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای دکتر حسن بلخاری در مجله نشریه هنرهای زیبا شماره 24 زمستان 1384به چاپ رسیده است چکیده جایگاه کیهان شناختی دایره ومربع در معماری مقدس (اسلامی ) هنر و معماری سنتی مبتنی بر اصل تناظر میان عالم و آدم است.در ذهن بسیط انسان سنتی نسبتها و مفاهیم انسانی چنان بسط می یابند که دامنه وسیع کیهان را نیز در بر می گیرند و کیهانی که در این قلمرو شکل یافته و تصویر می شود چون محصول جهان بینی این انسان است تعریفی کاملا انسانی می یابد نظر بر این است که به همین دلیل بین مفاهیم کیهانی و انسانی در جهان بینی سنتی اشتراک وسیعی به وجود می آید . تاثیر اصل تناظر در معماری مقدس ، اشتراک ابعاد هندسی معبد -به عنوان نمونه کوچک شده کالبد حق (عالم)- و پیکر انسان است و به یک عبارت عمارت عالم و آدم یکی است این معنا سبب گشته در کیهان شناسی ادیان شرقی به ویژه اسلام اشکال هندسی ابعاد کیهانی را شرح نموده و هم آنها در ساخت معماریهای مقدس تجلی یابند در این میان دایره و مربع جایگاهی ویژه دارند جایگاهی که در متون کیهان شناسی هم بیانگر روح لاینتاهی عالم اند(به صورت دایره ) و هم بیانگر ابعاد یناهی آن (مربع) معماری مقدس دایره مربع کعبه هندسه مقدس

    30 دی 1392

    هویت شخصی و نظریه های جاودانگی

    نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای امیر دیوانی در مجله پژوهشهای فلسفی و کلامی به چاپ رسیده است . هویت شخصی و نظریه های جاودانگی چکیده فکر و اندیشه بشری درباره مسئله جاودانگی و کیفیت آن همواره حساس و فعال بوده است و دعوت انبیای الهی به سوی ایمان به جاودانگی بر این حساسیت بسیار افزوده است. خصوصیات این تفکر و نتایج آن در فلسفه و کلام به طور عام و فلسفه و کلام اسلامی به طور خاص جلوه گرشده است در این عرصه های معرفتی طرفداران جاودانگی انسان همواره با دو مسئله بنیادی سر و کار داشته اند که هر رایی درباره آنها در مسئله اصلی تاثیر می گذارد امروزه این دو مسئله به مسئله (حفظ) هویت شخصی در زندگی جاودانه و مسئله ارتباط نفس و ذهن و بدن معروف است.در این مقاله تلاش می شود تا نخست آرای مختلف فیلسوفان و متکلمان مسلمان در ارتباط جاودانگی با مسئله (حفظ) هویت شخصی گزارش شود و در مرحله کیفیت برخورد هر رای در حل این مسئله تقریر می گردد. جاودانگی جسمانی جاودانگی رو انی هویت شخصی بدن طبیعی و مثالی ملاکهای هو هویت رابطه نفس و بدن

    15 دی 1392

    بررسی روشهای مطالعه جامعه شناسانه دین

    درنوشتار حاضر تلاش شده است که روش های مختلف جامعه شناسی دین مورد بررسی قرار گیرد تا از این طریق آسیبهای را که مطالعه جامعه شناسانه از دین در پی دارد شناسایی و در نتیجه الگوئی از جامعه شناسی دین مطرح نماید تا از حیث روش فاقد مشکلاتی باشد که جامعه شناسی دین در وضعیت موجود با آن درگیر است؛ به همین منظور پس از طرح مسأله و بررسی ابعاد و سطوح مختلف دین، سه روش «اثباتی»، «تفسیری» و «انتقادی» مورد بحث قرار گرفته و پیش فرضهای اساسی آنها مشخص شده است. پس از آن ارتباط این روشها با جامعه شناسی دین و اینکه هرکدام چه سطح و یا بعد از دین را به عنوان موضوع جامعه شناسی دین بر می گزینند موشکافی شده که روش اثباتی بعد عینی، روش تفسیری بعد ذهنی و روش انتقادی هر دو بعد را به عنوان موضوع جامعه شناسی دین انتخاب مینماید. البته بررسی پیامدهای هریک و نقد شان نیز مغفول نمانده است.

    13 آذر 1392

    اندیشه‏ نظم نوین جهانی و فرهنگ‏

    الگوی جامعه اطلاعاتی،بر اساس مادیت و مسایل‏ دنیوی پایه‏گذاری شده است اما مدل اجتماع اسلامی بر پایه‏ای مذهبی-سیاسی،اقتصادی-اجتماعی و سیستمی‏ فرهنگی مبتنی بر مسایل حقوقی و قانونی،استوار است. علما یعنی دانشمندان علوم مذهبی اسلامی،به ویژه‏ مجتهدین،با کارشناسان اطلاعاتی و طبقه روشنفکر جوامع مادی که اهداف اصلی آنان صرفا حول و حوش‏ مسایل اقتصادی،سیاسی و قانونی بوده و همچنین با طبقه کشیش مسیحیّت که فقط با مسایل دینی سرگرم‏ هستند،تفاوت بارزی دارند.علما یا دانشمندان اسلام را به عنوان مرجع تقلید می‏شناسند که فتاوی آنان در زمینه‏های سیاسی،قانونی،اقتصادی و فرهنگی صادر می‏گردد

    7 آذر 1392

    پایان تاریخ و آخرین انسان

    «فرانسیس فوکویاما»متفکّر آمریکائی‏ ژاپنی‏الاصل با نوشتن مقاله‏ای تحت عنوان‏ «پایان تاریخ؟»1سروصدای زیادی بپا کرد.این‏ مقاله واکنش‏های فراوانی در کشورهای مختلف‏ دنیا برانگیخت و نویسنده را وادار به پاسخگویی‏ به آنها نمود.2سرانجام«فوکویاما»با توضیح و تشریح نظرات خود کتابی تحت عنوان«پایان‏ تاریخ و آخرین انسان»فراهم آورد.3با توجّه به‏ اهمیّت نظریّات فوکویاما از لحاظ تئوریک و اینکه وی‏ تا چند سال قبل از مشاوران وزارت خارجهء آمریکا بوده است و از این جهت او را می‏توان سخنگوی‏ دیپلماسی نسل جدید یا حداقل بخشی از آن‏ تلقی کرد،در این مقاله به معرّفی محتوای کتاب‏ وی خواهیم پرداخت.روشن است که در معرفی‏ یک کتاب چهار صد صفحه‏ای،آنهم در چند صفحه،تنها نکات مهم-به زعم راقم این سطور- می‏تواند به اجمال مورد توجه قرار گیرد و چه بسا حق مطلب نیز واقعا ادا نگردد.

    28 آبان 1392

    مرگ و بقای نفس‏ نقد و بررسی دیدگاه ابن سینا،سهروردی و ملاصدرا

    نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم محمد اسحاق عارفی کارشناس ارشد فلسفه و کلام اسلامی و پژوهشگر دانشگاه علوم اسلامی رضوی در مجله الهیات و حقوق زمستان 1384 - شماره 18 به چاپ رسیده است. چکیده ابن سینا از طریق رابطة علّی و معلولی و نبود چنین رابطه‏ای بین نفس و بدن،بقای نفس پس از مرگ را به اثبات رسانده است.ملاصدرا از جهات گوناگون،دلیل او را در این باره ابطال نموده است.با این حال،می‏توان گفت،نظریة ابن سینا فی‏نفسه تأمل‏برانگیز است،تمام اشکالات ملاصدرا نیز قابل ملاحظه است.سهروردی رابطة نفس و بدن را یک امر اضافی و ضعیف‏ترین امر قلمداد کرده،می‏گوید:با مرگ و فساد بدن،تنها رابطة مزبور از بین می‏رود،امّا خود نفس برای همیشه باقی است و هیچ‏گاه نابود نمی‏گردد.بر اساس نظریة ملاصدرا ذات و حقیقت نفس همان نشئة طبیعی و مادّی آن است که با بدن متّحد بوده و با مرگ و نابودی بدن نابود می‏گردد،امّا نشئة تجرّد آن همواره باقی است.نه فساد بدن در فساد این نشئه تأثیر دارد و نه کلمة نفس بر آن اطلاق می‏شود.

    14 آبان 1392

    صور جاودانگی

    چکیده شاید بتوان جاودانگی را مهم ترین دغدغه بشر دانست, لذا کم تر کسی را می توان یافت که به این مسئله نیندیشد. توجه به تاریخ بشر نشان می دهد که او از دیرباز سودای جاودانه بودن را در ذهن خود می پرورانده است. با نگاه به کشفیّات باستان شناسان در باب انسان های ماقبل تاریخ و تمدن های یونان, بین النهرین, ایران, هند, چین, ژاپن, آفریقا و آمریکای جنوبی درمی یابیم که اعتقاد به جاودانگی در میان مردم این تمدن ها امری فراگیر بوده است وجود اسم های مختلف برای اشاره به جاودانگی انسان در زبان های مختلف نشان دهنده این واقعیت است که در باب چگونگی جاودانگی بشر نظریات مختلفی وجود داشته است. اما سؤال این است که این نظریات کدامند. آن چه مدنظر ماست, مفهوم فلسفیِ جاودانگی است. اما جاودانگی دارای کاربردهای عرفی نیز می باشد. انسانی که منشأ آثار خیر در جامعه می شود, در یادها زنده می ماند. این نوع جاودانگی را می توان (جاودانگی در خاطره ها) نامید

    23 مهر 1392

    تحليل عقلي جاودانگي در دوزخ (خلود)

    لازم به ذکر است این مقاله در فصلنامه علمی پژوهشی انجمن معارف اسلامی سال دوم شماره دوم بهار 1385 به چاپ رسیده است. تحليل عقلي جاودانگي در دوزخ (خلود) از منظر ملاصدرا و علامه طباطبائي ره جعفر شانظري چكيده: در رويكرد عقلي به جاودانگي و خلود آدميان در جهان واپسين، پرسش هاي جدّي فراروي عقل قراردارد. و اين پرسشها ميان اصول معرفتي در حوزه فلسفه، ناسازگاري، تعارض و چالش هايي را به بار آورده است. حكيمان، خداوند هستي را وجود مطلق، خير محض و داراي رحمت واسعه شناخته و سرشت آدميان را به مقتضاي اصل سنخيت، بر ساختار وجود خداوند دانسته و او را مظهر خدا در جهان هستي معرفي كرده اند. از اين رو خطا، انحراف و لغزش هاي آدميان را از عوارض غيرلازم و غيردائم او مي دانند كه حجابي بر سرشت آنان مي اندازد و پس از زوال آن، انسان به ساختار اولي و جبلي خود باز مي گردد، زيرا قسر و منع هر موجود از مقتضاي طبيعت اش، و پايان پذير است. در اين مقاله ضمن طرح پرسش ها درمسأله خلود به تحليل پاسخ هاي عقلي از نگاه ملاصدرا و علامه طباطبائي(ره) پرداخته و سپس به بررسي، تحليل، تفسير عقلي و نقد آن اشاره شده و سرانجام و ارائه تئوري فلسفي بر مسأله جاودانگي در دوزخ را, كارآمد ندانسته است.

    8 مهر 1392

    پرواز روح و چگونگی زندگی پس از مرگ از دیدگاه سهروردی

    موضوع معاد یکی از اصول راسخ دین و از مهمترین مقولاتی است که افکار انسانها، بویژه پژوهشگران و اندیشمندان را بخود مشغول نموده است و با طرح آراء و اندیشه ها در خصوص معاد،مبحث تناسخ همراه و همگام گردیده است،بگونه ای که کمتر مکتب و دینی را می توان که ردّ پای موضوع تناسخ در آن دیده نشود البته هندوان به داشتن این عقیده مشهورند.(بیرونی،ص 83،تئودور،ص 761) سهروردی از جمله حکیمان اندیشمندی است که در آغاز کتاب حکمت الاشراق خود به طرح موضوع معاد پرداخته و پس از آن،بحث بقای نفس را مطرح نموده است.

    25 شهریور 1392

    واکاوی دیدگاه های کلامی جدید در باب سرشت وحی نبوی، با تکیه بر مبانی حکمت متعالیه

    چکیده: تاکنون چند دیدگاه عمده در توصیف و تشریح وحی نبوی، مطرح گردیده است؛ بر اساس دیدگاه کلاسیک، وحی، نوعی انتقال حقایق و اطلاعات به پیامبر است که از زبان طبیعی استقلال دارد. مطابق رأیی دیگر، وحی، مجموعه ای از افعال گفتاری خدا و ناظر بر ارتباطی زبانی میان خدا و پیامبر است. برخی دیگر، سرشت وحی را تجربه ی دینی نبی می انگارند و بر نوعی شهود عرفانی و مواجهه ی پیامبر با خدا تأکید می کنند. گروهی نیز، پدیده ی وحی را ماحصل نبوغ فکری و قریحه ی پیامبر تلقی کرده اند. بر اساس مبانی حکمت متعالیه، همچون وحدت تشکیکی وجود و اتحاد عاقل و معقول، می توان چنین اذعان نمود که وحی نیز، مانند وجود، حقیقتی واحد و دارای مراتب مختلفی است که تمامی موجودات عالم، بر اساس مرتبه ی وجودی خویش، از این فیض الهی، بهره مند می-گردند و با منشأ آن، اتحاد می یابند. برخی از دیدگاه های مطرح شده در این باب، اگرچه قابل نقد است، ولی می-تواند به عنوان مقدمه ای برای دریافت وحی نبوی قلمداد گردد و برخی دیگر نیز به رغم اینکه از جهاتی نمی تواند قابل انطباق کامل با فرایند وحی باشد، اما می توان آن را در مورد برخی از مراتب وحی نبوی پذیرفت. بنابراین، میان اقسام وحی، جز از نظر مرتبه، تفاوتی نیست. واژه های کلیدی: وحی، تشکیک وجود، اتحاد عاقل و معقول، تجربه ی دینی، شهود.

    27 مرداد 1392

    نگرشی فلسفی-کلامی به مفهوم نیایش‏ دعا،قضا و قدر

    نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد.لذا این مقاله در مجله کیهان فرهنگی شماره 203 شهریور 1382 با قلم آقای کاظم باز افکن به چاپ رسیده است. دعا در عرف اهل دین به معنای حاجت‏ بردن است به درگاه خداوند.دینداران‏ واقعی معتقدند که همه تقاضاها و نیازهای خود را باید به محضر پروردگار قادر ببرند و از غیر او هیچ مطلبند.اما در اینجا و درست همین نقطه گویا مشکلی‏ بروز می‏کند.اگر همه حوادث جهان و به‏ تبع آن همه آنچه بر آدمیان خواهد گذشت‏ در لوح محفوظ الهی ثبت و در قضای‏ لا یتخلف او معین شده است،دیگر دعا کردن چه چیزی را می‏تواند تغییر دهد؟و اصولا جایگاه دعای بندگان در قضا و قدر الهی کجا است؟مقاله حاضر عهده‏دار کاوش در اطراف پاسخ‏های مختلفی است‏ که به این پرسش داده شده است.

    20 مرداد 1392

    بررسي تطبيقي جبر و اختيار از منظر امام خميني(ره) و فخر رازي

    امام خميني و فخر رازي دو تن از انديشمنداني هستند كه هريك با رويكردي ويژه و اصول كلامي متفاوت مسئلة جبر و اختيار را بررسي كرده اند و آرايي متفاوت را ارائه داده اند. فخر رازي كه تبحّر و مهارتي ويژه در قلمرو كلام دارد، با رويكرد كلامي اشعري، به جبر تمايل دارد؛ بيشتر به نقل استناد مي كند و از براهين عقلي، كمتر بهره مي جويد؛ از سوي ديگر امام خميني، به دليل اهميتي كه براي اين مسئله قايل بوده، در مقام متكلمي شيعي، كوشيده است كه ابعاد گوناگون اين مسئله را تبيين و تحليل كند و ريشه هاي فلسفي ـ كلامي و روايي آن را پي بگيرد. ارائة ديدگاه متعادل تر از جبر و اختيار از سوي امام(ره) كه همان امر بين الأمرين است، بنابر اصول اعتقادي و مباني عرفاني او و با رويكرد عقلي و نقلي به اثبات مي رسد. نوع تحقيق در اين مقاله توسعه اي و روش انجام آن به صورت اسنادي و توصيفي با تأكيد بر تحليل محتواست.

    20 مرداد 1392

    • تعداد رکوردها : 237
    • تعداد رکوردها : 0
    • تعداد رکوردها : 0
  • پربيننده ترين مطالب

  • آخرین مطالب

حدیث

امام علی عليه ‏السلام : الإعجابُ يَمنَعُ الازدِيادَ

خودپسندى و غرور، مانع پيشرفت و كمال است.

نهج البلاغه : حکمت ۱۶۷