جایگاه عالم مثال در فلسفه سهروردی

جایگاه عالم مثال در فلسفه سهروردی نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقایان حسن احمد،استادیار دانشگاه شهید بهشتی‏ سید محمد رضا حسینی خامنه،دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی‏ درمجله خردنامه صدرا تابستان 1388 شماره 56 چاپ رسیده است چکیده عالم مثال عالمی است که نخستین بار بوسیله شیخ اشراق‏ به فلسفه اسلامی راه یافت.این عالم واسطه‏ایست بین‏ عالم ماده و عوالم مجرد از ماده و بهمین دلیل نقش یک‏ حلقه اتصال را بازی میکند که از خصوصیات عوالم‏ فوقانی و تحتانی بهره‏مند است و بهمین دلیل عالم‏ عجائب خوانده مشود.این عالم در فلسفه سهروردی‏ کارکردهای متعددی دارد که از جمله آنها میتوان به توجیه‏ قیامت و رستاخیز و تبیین مسئله وحی و توضیح‏ معجزات اولیا اشاره کرد.درباره نحوه تعامل عالم مثال و عالم ماده نیز بایستی گفت براساس کلام سهروردی‏ میتوانیم صور عالم ماده را ظهور صور مثالی بدانیم که در عالم مثال موجودند و در اینجاست که به مفهوم«تمثیل» برمیخوریم که توضیح آن با کمک عالم مثال آسان‏ مینماید.نوع ارتباط خیال متصل و خیال منفصل نیز از زمره مسائلی است که در اینجا مطرح میشود.این ارتباط دو طرفه است بطوری که خیال انسان هم از خیال منفصل‏ تأثیر میپذیرد و هم روی آن اثر میگذارد. کلیدواژگان عالم مثال خیال‏ برزخ تجرد قیامت وحی‏ معجزه ماده‏

31 اردیبهشت 1393

جایگاه عالم مثال در فلسفه سهروردی (قسمت دوم)

جایگاه عالم مثال در فلسفه سهروردی (قسمت دوم) نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقایان حسن احمد،استادیار دانشگاه شهید بهشتی‏ سید محمد رضا حسینی خامنه،دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی‏ درمجله خردنامه صدرا تابستان 1388 شماره 56 چاپ رسیده است چکیده عالم مثال عالمی است که نخستین بار بوسیله شیخ اشراق‏ به فلسفه اسلامی راه یافت.این عالم واسطه‏ایست بین‏ عالم ماده و عوالم مجرد از ماده و بهمین دلیل نقش یک‏ حلقه اتصال را بازی میکند که از خصوصیات عوالم‏ فوقانی و تحتانی بهره‏مند است و بهمین دلیل عالم‏ عجائب خوانده مشود.این عالم در فلسفه سهروردی‏ کارکردهای متعددی دارد که از جمله آنها میتوان به توجیه‏ قیامت و رستاخیز و تبیین مسئله وحی و توضیح‏ معجزات اولیا اشاره کرد.درباره نحوه تعامل عالم مثال و عالم ماده نیز بایستی گفت براساس کلام سهروردی‏ میتوانیم صور عالم ماده را ظهور صور مثالی بدانیم که در عالم مثال موجودند و در اینجاست که به مفهوم«تمثیل» برمیخوریم که توضیح آن با کمک عالم مثال آسان‏ مینماید.نوع ارتباط خیال متصل و خیال منفصل نیز از زمره مسائلی است که در اینجا مطرح میشود.این ارتباط دو طرفه است بطوری که خیال انسان هم از خیال منفصل‏ تأثیر میپذیرد و هم روی آن اثر میگذارد. کلیدواژگان عالم مثال خیال‏ برزخ تجرد قیامت وحی‏ معجزه ماده‏

31 اردیبهشت 1393

نظریه های فلاسفه و متکلمان در کیفیت جاودانگی آدمیان

نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد مطالب پیش رو خلاصه ای از مقاله جناب آقای امیر دیوانی در شماره 6-5 فصلنامه پژوهش های فلسفی ـ کلامی از انتشارات دانشگاه قم پیرامون هویت شخصی و نظریه های جاودانگی است. چکیده نظریه های فلاسفه و متکلمان در کیفیت جاودانگی آدمیان موضوع این نوشتار بررسی نظریه های ارائه شده از طرف دانشمندان مسلمان درباره کیفیت جاودانگی آدمیان، با در نظر داشتن مسأله هویت شخصی است. سئوال مهمی که مطرح است این است که: به چه ملاکی شخص«الف» همان فرد بیست سال پیش است؟ از طرفی چه رابطه و نسبتی میان هویت شخصی و جاودانگی آدمیان وجود دارد هویت شخصی معاد جاودانگی

31 اردیبهشت 1393

افلوطین ونظریه وحدت وجود

نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای زکریابهارنژاد در مجله خردنامه شماره57 پاییز 1388 به چاپ رسیده است چکیده افلوطین ونظریه وحدت وجود وحدت وجود همچنان از شورانگیزترین و در عین حال از حساسترین مسائل جنجال آفرین درحوزه علوم دینی به شمار می رود که بررسی درست آن می تواند تاحدودی این حساسیتها را کاهش دهد. انتخاب افلوطین برای بررسی بدین جهت است که فلسفه نوافلاطونی که افلوطین موسس آن است کلیت اندیشه متفکران مسلمان را در زمینه های فلسفه و عرفان تحت تاثیر خود قرار داده است و این تاثیر از طریق کتاب اثولوجیا و کتاب العلل بوده است. برخی از مورخان فلسفه و عرفان درباره تاثیر پذیری فلسفه و به خصوص عرفان اسلامی از فلسفه نوافلاطونی راه افراط پیموده اند. به طوری که ریشه همه اندیشه متفکران اسلامی را فلسفه نوافلاطونی دانسته اند. در این مقاله تلاش شده تا یکی از مهمترین مسائل عرفان یعنی وحدت وجود از دیدگاه افلوطین و برخی نوافلاطونیان موردبررسی و تحقیق قرار میگیرد......... وحدت وجود وحدت شهود اقنوم وجود فیضان وحدت

27 فروردین 1393

معیار در جوهر و عرض بودن مقوله ها

لازم به ذکر است این مقاله در مجله آموزه های فلسفی اسلامی دانشگاه علوم اسلامی رضوی شماره ۱۰ بهار و تابستان ۱۳۹۱ معیار در جوهر و عرض بودن مقوله ها جعفر شانظری هوشنگ زارع تقسیم بحث بر انگیز جوهر و عرض از تقسیم های اولیه در باب موجود ممکن است.با اینکه فلاسفه ای چون ارسطو ابن سینا ملاصدرا دکارت و کانت متفقا جوهر را به وجود لا فی موضوع و عرض را به موجود نیازمند به موضوع تعریف می کنند در اقسام و تعداد مصادیق آنها اختلاف نظر وجود دارد با وجود اینکه برخی فلاسفه حسی و تجربه گرا وجود جوهر را یکسره انکار کرده اند. فلاسفه ملاک تشخیص جوهر و عرض را در شناخت ذاتیات و عرضیات می دانند و تفاوت تشخیص مصادیق این دو را به حوزه معرفت شناسی و نحوه نگرش به هستی و اینکه چه چیزی مبداء شناخت به شمار می آید،باز می گرداند در این مقاله ضمن بیان آرا و دیدگاهها در باره مقولات به ملاک جوهر و عرض بودن مقولات پرداخته شده است. واژگان کلیدی: جوهر عرض مقولات ماهیت وجود ملاک جوهر و عرض

25 اسفند 1392

بررسی ادله بدیهیات

نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای دکتر محمد تقی فعالی در مجله فصلنامه اندیشه دینی دانشگاه شیراز پیاپی 18بهار 1385به چاپ رسیده است چکیده بررسی ادله بدیهیات براهین و حدود تا بی نهایت ادامه نخواهد یافت براهین به مبادی بی وسط منتهی می شوند و این مبادی را به برهان نیازی نیست مقدمات اولیه غیر منقسمند و سلسله حملها و حدها در جایی متوقف می شوند حد وسطها در براهین و تعاریف متناهی اند و به مقدمات اولیه منتهی می شوند پس ما دو گونه بیان داریم بیان بنفسه و بیان از طریق حد یا برهان بیانهای نخستین اولی و بسیطند نظریه بداهت نشان میدهد که نظام استنتاجی دستگاهی خود کفا نیست....... واژگان کلیدی : بدیهی نظری برهان حد صدق

21 اسفند 1392

ضرورت و ملاک بدیهیات در فلسفه اسلامی

نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای دکتر منصور ایمانپوردر مجله پژوهش های فلسفی نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز سال ۵۲بهار و تابستان ۱۳۸۸به چاپ رسیده است ضرورت و ملاک بدیهیات در فلسفه اسلامی دکتر منصور ایمانپور یکی از مباحث مهم و تاثیرگزاری که در فلسفه اسلامی وجود دارد و امروزه تحت عنوان معرفت شناسی قابل طرح است مسئله بدیهیات در حوزه تصورات و تصدیقات است این مسئله با وجود اهمیت فراوان و نقش بی بذیلش در نظام معرفتی فیلسوفان ما از زوایای مختلف و به نحوه کامل مورد بحث قرار نگرفته استبه گونه ای که به جهت ابهامات نهفته در ملاک تفکیک آنها از ادراکات نظری گاعی یک قضیه نظری به جای یک قضیه بدیهی می نشیندو گاهی یک قضیه بدیهی در جای قضیه نظری قرار میگیرد و مورد چون وچرا قرار می گیرد. بدیهیات معرفت شناسی تصورات تصدیقات ادراک معرفت

21 اسفند 1392

کاوشی فلسفی در مسئله صفات خداوند در پرتو احادیث امام رضا(ع)

لازم به ذکر است این مقاله در شماره 99 مجله مشکوه تابستان 1387 به قلم دکتر شانظری و خانم نفسیه اهل سرمدی به چاپ رسیده است. کاوشی فلسفی در مسئله صفات خداوند در پرتو احادیث امام رضا(ع) چکیده طرح مباحث الهیات توسط ائمه (ع) و تجزیه و تحلیل آن در ظهور تفکر شیعی در قالب عقل فلسفی تاثیر بسزایی داشته است و مسطله صفات خداوند از جمله این مباحث است.اهمیت ویژه این مسئله از سویی و اختلافی بودن مبانی و نظریات گوناگون از سویی دیگر موجب طرح گسترده آن در احادیث و روایات ائمه است. این نوشتار که با قلمی فلسفی به شرح و توضیح احادیث امام رضا در این خصوص می پردازد ابتدا به اختصار به نظریات گوناگون اشاره نموده آنگاه با استمداد از مضامین عالی و بلند روایات رضوی به اثبات عینیت ذات و صفات در حضرت احدیت می پردازد . سپس از این مقام گام فراتر نهاده به دقایق و لطایفی در احادیث حضرت اشاره می شود که در آن ها حضرت رب العالمین یگانه مصداق برای صفات کمالی شمرده می شود . آنگاه از چشم انداز فلسفی و با استناد به کلام فلاسفه اسلامی به تبیین و تشریح این مهم اقدام و از ظاهر تناقض گونه آن رفع ابهام می نماید. بساطت محض ، تشبیه تنزیه عینیت ذات و صفات وجود رابط

19 بهمن 1392

حقیقت انسان تعریف ناپذیر است

این مقاله در مجله علمی و پژوهشی دانشکده ادبیات و علون انسانی دانشگاه اصفهان دوره دوم شماره 32 و33 بهار و تابستان 1382 به چاپ رسیده است چکیده حقیقت انسان تعریف ناپذیر است مقاله حاضر در جستجوی این است تا پاسخی هرچند کوتاه بر پرسشهایی که ذهن انسان را به خود معطوف میدارد از راه شناخت روان و از دریچه نفس ار ائه دهد .هویت و ماهیت انسان چیست؟ آیا گوهر انسان قابل تعریف منطقی است؟ در این نوشتار به انظار و افکار اشاره شده و ا ز میان آنها دیدگاه عرفانی درباره شناخت نفس را برترشمرده و این نکته را مفروض دانسته که ما نمی توانیم خود را صرفا ذهن بنامیم ،یعنی نمی توانیم هویت خویش را مجموعه ای از آگاهی های فردی و خاطرات بدانیم. سرانجام بر این لوازم دست یافته ایم که گوهر و هویت انسان یک حقیقت جاوید ، غیر قابل تعریف منطقی ، غیرقابل تجزیه است و فساد و تباهی در او راه ندارد ، زیرا اولا عاری و فاقد از هرگونه ضد است و ثانیا زوال علل چهارگانه با توجه به اینکه نفس انسان صورتی زاید بر ذات ندارد و فاعل و غایت او واجب الوجود است ، در او مفهوم نیست. نفس ذهن روح بسیط مجرد بدن مطهر و طهور وحدت و کثرت

30 دی 1392

عليه پوزيتيويسم منطقي

نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای سید حسین امامی در روزنامه جام جم به چاپ رسیده است عليه پوزيتيويسم منطقي چکیده پوزيتيويسم منطقي به عنوان يک جنبش فکري که در دهه 1920 پايه گذاري شد، در مدت کوتاهي تاثير توانمندي بر شناخت شناسي و فلسفه علم عمدتا در کشورهاي انگليسي و آلماني زبان گذاشت. دانشمندان و فيلسوفان مختلفي به مبارزه با اين جنبش فکري پرداختند. از جمله مشهورترين اين افراد، کارل ريموند پوپر است. در اين نوشتار به بررسي انتقادات پوپر مي پردازيم

15 دی 1392

جایگاه معرفت شناسی در فلسفه اسلامی

: از زمان کانت به این سو، معرفت شناسی در کانون توجه فیلسوفان قرار گرفته ودل مشغولی اصلی آنان به شمار می رود. هنر اساسی کانت در عطف توجه فیلسوفان، به نقش فعال فاهمه بود. تا آن زمان، تصور عمومی ذهن را منفعل محض می دانست که آینه وار جهان واقع را چنانکه هست به آدمی می نمایاند. اگر دستگاه ادراکی انسان فعال است و معرفت، حاصل فعل و انفعال ذهن است، سهم و حظ هر یک از دو جنبه یاد شده چقدر است؟ و به دنبال آن، باید مشخص کرد که محدوده فاهمه کجاست؟ وارزش معرفت چیست؟ این سؤالها و نظایر آن امروزه در دانش مستقلی بررسی می شود، که یکی از شاخه های پایه در فلسفه است. اگر چه فیلسوفان مسلمان دانش مستقلی در معرفت شناسی به وجود نیاورده اند، اما بسیاری از پرسشهای معرفت شناختی را به صورت استطرادی پاسخ داده اند. مقاله حاضر، نگاهی گذرا به کارنامه فیلسوفان مسلمان در مسئله معرفت شناسی است. این نوشتار تلاش دارد به چند سؤال اساسی در خصوص معرفت شناسی فیلسوفان مسلمان پاسخ دهد. آیا معرفت شناسی شاخه ای مستقل در فلسفه اسلامی است؟ آیا فیلسوفان مسلمان در معرفت شناسی، نظریه مستقلی ارائه کرده اند؟ اگر پاسخ سؤال اول منفی است، آیا مسئله علم و معرفت مسئله مستقلی در فلسفه به حساب می آید؟ اگر فیلسوفان مسلمان دیدگاههای خود را در مسائل معرفت شناسی به صورت استطرادی و در ضمن مسائل دیگر بیان کرده اند، آن مسائل کدامند؟

13 آذر 1392

نقد کتاب «اندیشه سیاسی صدرالمتألهین»

آنچه مى‏خوانید گزارش جلسه نقد کتاب اندیشه سیاسى صدرالمتألهین (نجف لک‏زایى، اندیشه سیاسى صدرالمتألهین، قم: مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامى، بوستان کتاب، 1381) است که در تاریخ 28/11/1382 با حضور مؤلف محترم آقاى دکتر نجف لک‏زایى و ناقدان محترم آقایان دکتر منصور میراحمدى و دکتر سید صادق حقیقت از سوى گروه فلسفه سیاسى پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسى برگزار گردیده است. مدیریت جلسه را آقاى محمد پزشگى عهده‏دار بوده است.

7 آذر 1392

فلسفه تحلیلی و تأثیر آن بر فلسفه تعلیم و تربیت (قسمت دوم)

فلسفة تحلیلی فلسفة غالب در کشورهای انگلیسی زبان (آمریکا، انگلستان، کانادا، استرالیا و نیوزیلند) در قرن بیستم است. مهم ترین ویژگی این نحلة فلسفی توضیح و تحلیل ساختار فکر از طریق تحلیل های منطقی و زبانی است. در نزد بسیاری از فیلسوفان تحلیلی ایضاح گزاره های فلسفی از طریق تحلیل مفاهیم راه گشای حل مسایل فلسفی است. فلسفه تحلیلی دارای سه شاخه اصلی است: مکتب کمبریج، پوزیتویسم منطقی و مکتب آکسفورد. اندیشه های فیلسوفان تحلیلی بر حوزه های مختلف دانش، از جمله اخلاق، سیاست، حقوق، و تعلیم و تربیت تأثیرگذار بوده است. معرفی اجمالی فلسفة تحلیلی و چگونگی تأثیر آن بر فلسفة تعلیم و تربیت هدف اصلیِ نگارش این مقاله است.

28 آبان 1392

فلسفه تحلیلی و تأثیر آن بر فلسفه تعلیم و تربیت

چکیده فلسفه تحلیلی و تأثیر آن بر فلسفه تعلیم و تربیت فلسفة تحلیلی فلسفة غالب در کشورهای انگلیسی زبان (آمریکا، انگلستان، کانادا، استرالیا و نیوزیلند) در قرن بیستم است. مهم ترین ویژگی این نحلة فلسفی توضیح و تحلیل ساختار فکر از طریق تحلیل های منطقی و زبانی است. در نزد بسیاری از فیلسوفان تحلیلی ایضاح گزاره های فلسفی از طریق تحلیل مفاهیم راه گشای حل مسایل فلسفی است. فلسفه تحلیلی دارای سه شاخه اصلی است: مکتب کمبریج، پوزیتویسم منطقی و مکتب آکسفورد. اندیشه های فیلسوفان تحلیلی بر حوزه های مختلف دانش، از جمله اخلاق، سیاست، حقوق، و تعلیم و تربیت تأثیرگذار بوده است. معرفی اجمالی فلسفة تحلیلی و چگونگی تأثیر آن بر فلسفة تعلیم و تربیت هدف اصلیِ نگارش این مقاله است. 1ـ فلسفة تحلیلی 2ـ مکتب کمبریج 3 ـ پوزیتویسم های منطقی 4ـ مکتب آکسفورد 5 ـ فلسفة تحلیلی تعلیم و تربیت

14 آبان 1392

وجود شناسی معقولات ثانی فلسفی (با نگاه به تفسیر «عروض ذهنی و اتصاف خارجی»)

وجود شناسی معقولات ثانی فلسفی (با نگاه به تفسیر «عروض ذهنی و اتصاف خارجی») چکیده در شناسائی معقولات ثانی فلسفي، عبارت سهل و ممتنع «عروض ذهنی و اتصاف خارجی»به کار میرود. اين عبارت بعد از ملاصدرا در توضیح وجود شناسانه معقولات ثانی فلسفی در فلسفه اسلامی متداول شد. و در دوره معاصر استادان مطهری و جوادی آملی تلاش جدّی در جهت تبیین و توضیح مقصود حکما انجام و نظر نهایی خود را ارائه داده اند. در دوره معاصر استادان مطهری و جوادی آملی درتبیین و توضیح مقصود حکما به طور جدی کوشیده اند و نظر نهایی خود را ارائه داده اند. استاد مطهری این اصطلاح را به معنای «هستی» این معقولات در ذهن و «استی» آنها در خارج دانسته و آن را راهگشای مشکل معقول ثانی می داند و نهایتا نظری جز نظر مشهور ندارد. استاد جوادی ضمن رد آن تفسیر و ابراز اشکالات متعدد بر آن، اصطلاح مذکور را به معنای ذهنی بودن معقولات ثانی فلسفی و ثبوت یک وجود رابط بین ذهن و خارج می داند. به نظر وی وی وجود معقولات ثانی فلسفی در خارج را وجودی غیر جوهری ، غیر انضمامی و غیر ربطی می شناسد و در عین حال آن را (( موجود به وجود موضوع )) ، (( در محدوده موضوع )) و (( عین منشا انتزاع )) معرفی می کند. در اين مقاله ضمن تحلیل مساله ، به داوري ميان آن دو تفسير پرداخته و در پايان به تأثير نظريه «اصالت وجودي» در تفسير صحيح از عبارت فوق اشاره مي كنيم.

23 مهر 1392

جایگاه سیاست در حکمت متعالیه (قسمت دوم )

نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای نجف لک زایی در مجله علوم سیاسی شماره 6 پاییز 1378 به چاپ رسیده است جایگاه سیاست در حکمت متعالیه (قسمت دوم ) چکیده از نظر تفکر و بویژه تفکر سیاسی، ملا صدرا از کسانی چون افلاطون، ارسطو،افلوطین، فارابی، ابن سینا،سهروردی،غزالی،خواجه نصیر الدین طوسی،ابن عربی،شیخ بهایی و میرداماد تإثیر پذیرفته و متقابلا بر کسانی چون فیض کاشانی،عبدالرزاق لاهیجی،قاضی سعید قمی،ملا علی نوری،ملا هادی سبزواری،سید جمال الدین اسدآبادی،ملا علی مدرسی زنوزی،علامه محمد حسین طباطبایی،مرتضی مطهری،امام خمینی و... تإثیر گذاشته است. در نامه ای که امام خمینی(ره) برای گورباچف، صدر هیإت رئیسه اتحاد جماهیر شوروی سابق فرستادند،آمده است: (واز اساتید بزرگ بخواهید تا به حکمت متعالیه صدر المتإلهین رضوان الله تعالی علیه و حشره الله مع النبیین و الصالحین مراجعه نمایند تا....) در اینجا درباره تعداد تإلیفات صدر المتإلهین و آرای بدیع او در فلسفه و بویژه تإسیس حکمت متعالیه سخن نمی گوییم: چرا که از بحث ما خارج است و هم اینکه در این باره،کم و بیش در برخی منابع اشاراتی وجود دارد. آنچه برای این پژوهش از اهمیت برخوردار است،توجه به جنبه های سیاسی تفکر صدر المتإلهین می باشد.....

8 مهر 1392

جایگاه سیاست در حکمت متعالیه (قسمت اول )

از نظر تفکر و بویژه تفکر سیاسی، ملا صدرا از کسانی چون افلاطون، ارسطو،افلوطین، فارابی، ابن سینا،سهروردی،غزالی،خواجه نصیر الدین طوسی،ابن عربی،شیخ بهایی و میرداماد تإثیر پذیرفته و متقابلا بر کسانی چون فیض کاشانی،عبدالرزاق لاهیجی،قاضی سعید قمی،ملا علی نوری،ملا هادی سبزواری،سید جمال الدین اسدآبادی،ملا علی مدرسی زنوزی،علامه محمد حسین طباطبایی،مرتضی مطهری،امام خمینی و... تإثیر گذاشته است. در نامه ای که امام خمینی(ره) برای گورباچف، صدر هیإت رئیسه اتحاد جماهیر شوروی سابق فرستادند،آمده است: (واز اساتید بزرگ بخواهید تا به حکمت متعالیه صدر المتإلهین رضوان الله تعالی علیه و حشره الله مع النبیین و الصالحین مراجعه نمایند تا....) در اینجا درباره تعداد تإلیفات صدر المتإلهین و آرای بدیع او در فلسفه و بویژه تإسیس حکمت متعالیه سخن نمی گوییم: چرا که از بحث ما خارج است و هم اینکه در این باره،کم و بیش در برخی منابع اشاراتی وجود دارد. آنچه برای این پژوهش از اهمیت برخوردار است،توجه به جنبه های سیاسی تفکر صدر المتإلهین می باشد.....

25 شهریور 1392

جوهر در حكمت سينوي

از مسائل و مباحث مهم فلسفی که قدمتی بیش از دوهزار سال دارد و از آغاز پیدایش حکمت در یونان باستان مطرح بوده است، مسأله جوهر است. برخی اصل بحث در مقولۀ جوهر را فکری ارسطویی دانسته اند و ریشۀ این انتساب را در رویکرد ارسطو به وجود و نسبت آن با جوهر و ماهیت اشیاء می دانند؛ زیرا برمبنای تفکر ارسطویی، شناخت وجود چیزی جز شناخت ماهیت و جوهر اشیاء نیست، لذا درنظر معلم اول، واژه موجود و جوهر مترادف است. اما سرنوشت جوهر در حکمت سینوی به برکت تمایز وجود و ماهیت دگرگون شده و یکباره راه خود را از وجود جدا کرده است. ابن سینا برخلاف ارسطو، مقسم جوهر و عرض را ماهیت اشیاء دانسته و مقولات ارسطویی را بر ماهیت اشیای موجود تطبیق داده است. نوشتار حاضر باتوجه به جایگاه و اهمیت بحث جوهر در تفکر ابن سینا و سیر تحول تاریخی آن در فلسفه، با رویکردی مسأله محور، به بررسی ابعاد و زوایای مختلف این مقوله در حکمت سینوی می پردازد. بدین ترتیب کاوش از چیستی و تطوّر معرفتی جوهر، مقسم جوهر و اعراض، چگونگی حصر تقسیمات جوهر و موضع ابن سینا در باب جوهریت واجب تعالی، مهمترین مسائلی است که در این نوشتار مورد پژوهش قرار می گیرد.

12 شهریور 1392

تبیین مبانی وجودشناختی نظریه علامه طباطبایی در تفسیر «نفس الامر» و سنجش نقدهاي آن

تنوع آراء پیرامون مسأله نفس الامر در فلسفه اسلامی، به نوع مواجهه هر فیلسوف با معضلات نظریه مطابقت در تبیین صدقِ برخی قضایا باز می گردد. همچنین معنای نفس الامر به دلیل ناکارآمدی و یا ورود برخی پیش فرض های هستی شناسانه – خاصة بعد از طرح اصالت وجود-، تفاسیر گوناگونی را برتافته که یکی از برداشت های اخیر آن توسط علامه طباطبایی عرضه شده است. وی با ترسیم مکانیزم عقل در توسع ثبوت و تحقق، تئوری مطابقت در تصدیقات نفس الامری را تایید و تقویت نموده و «نفس الامر» را به ظرف ثبوت مطلق - اعم از وجود، ماهیت و معقولات ثانی- معنا می کند و برخی از برداشت های پیشین، از جمله: تفسیر نفس الامر به نفس الشیء و عالم امر را به چالش می کشد.

27 مرداد 1392

واقع گرایی غیر جزمی در فلسفه انتقادی پوپر

نکته ؛ لازم به ذکر است است این مقاله در شماره 14 فصلنامه ذهن به چاپ رسیده است و ونویسنده محترم آن آقای سید عبدالحمید ابطحی می باشد . از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد. واقع گرایی غیر جزمی در فلسفه انتقادی پوپر چکیده پوپر از علم شناسان و معرفت شناسان صاحب نام و فعّال قرن بیستم شمرده می شود. وی اساس معرفت شناسی خودش را بر روش انتقادی و ابطال بنا نهاده است و منکر فلسفه های اثباتی در معرفت شناسی است. او در عین اینکه مخالف هر گونه یقین و جزم در دستیابی به حقیقت است، خود را یک واقع گرا می داند و هر گونه نسبی گرایی و شک گرایی را طرد می کند. در این مقاله ضمن ارائه ی تصویری از این بُعد نظریه پوپر، به اختصار سعی شده موفّقیّت او را در توجیه ادّعای واقع گرایی به نقد و بررسی بگذارد. ادّعای مقاله این است که مبانی پوپر اجازه نمی دهد او ریشه های نسبی گرایی با شک گرایی را در نظریه خود بخشکاند.

20 مرداد 1392

  • تعداد رکوردها : 263

ورود کاربر

حديث

لينک هاي مفيد