• فلسفه

  • کلام

  • اخلاق

  • مهدويت

بررسی مکان و زمان

به ندرت مسئله ای یافت می شود که از نظر فلسفی حیرت انگیزتر از زمان باشد. بسیاری از فیلسوفان برخلاف مکان و نسبت های مکانی میان اشیا که معمولاً فهم آن را ساده و آسان یافته اند، همواره زمان را موضوعی تاریک، مبهم و حتی غیرقابل فهم برای تفکرات نظری تلقی کرده اند. بی تردید، بخشی از راز زمان ناشی از این است که آن را امری متحرک دانسته اند. این اعتقاد به طور کاملاً طبیعی مردم را به این سو جهت داده است که زمان را وسیله ی نقلیه ی بزرگی تصور کنند که اشیا را به سوی تقدیرشان می کشاند و هیچ چیز نمی تواند آن را متوقف کند و مانع حرکت آن شود. بی شک، بسیاری از حکیمان تقریباً از سر مخالفت با این تصور، اظهار کرده اند که زمان امری غیرحقیقی و نوعی توهم است. شاید بتوان گفت که این خصوصیت اصحاب مابعدالطبیعه است که چنین ادعایی دارند. آن ها در برابر این مفهوم از زمانِ متحرک و متناقض نما، مفهوم سرمدیت را قرار داده اند که در آن حوزه اشیا به سوی تقدیرشان کشیده نمی شوند و هیچ تغییر، مرگ یا زوالی در آن جا رخ نمی دهد و آنچه واقعی است همواره واقعی است و هرگز خطر تباهی آن را تهدید نمی کند.

30 آبان 1396

بررسي تطبيقي « شک » در امام محمد غزالي و رنه دکارت

اصطلاح شک در مقابل يقين، به ترديد ميان دو نقيضي گفته مي شود که نمي توان هيچ کدام را بر ديگري ترجيح داد. غزالي و دکارت به عنوان دو انديشمند برجسته ي عالم شرق و غرب، هر يک به نوبه ي خود با تحت تأثير قرار دادن انديشه هاي زمانه ي خود، موجب تحولاتي بزرگ در انديشه ي بشري شده اند تا آنجا که مي توان گفت غزالي در عالم اسلام و دکارت در غرب به عنوان نقاط عطفي در تاريخ تفکر مي باشند. اين دو انديشمند به عنوان فيلسوفاني از دو سنت متفاوت در تلقي خويش از شک، نحوه ي ايجاد و چگونگي برون رفت از آن جهت وصول به يقين علي رغم وجود اختلاف نظر داراي نقاط اشتراک قابل توجهي مي باشند. هم غزالي و هم دکارت با تقليد از گذشتگان مخالف بوده و بر همه چيز شک نمودند با اين تفاوت که شک غزالي حقيقي ولي شک دکارت دستوري بوده است. در اين نوشتار، پس از تبيين مسأله ي شک از منظر اين دو متفکر، سعي خواهيم نمود تا ميان اين دو فيلسوف الفتي ايجاد نماييم و روزنه اي براي مقارنه و تطبيق بگشاييم.

26 آبان 1396

آموزش فلسفي کودکان در نظام تعليم و تربيت اسلامي

در دو دهه اخير، بعد از ورود مباحث آموزش فلسفي کودکان به عرصه مطالعات و پژوهش هاي اهل نظر در ايران، به ويژه با استقبالي که از رويکرد P4C (philosophy for children) به عمل آمد، تلاشهايي در تحليل و بررسي و معرفي و حتي اجراي آن به اشکال گوناگون، مانند ارائه مقالات در نشريات، تشکيل همايش ها و کارگاه هاي آموزشي، تأليف و ترجمه کتب صورت گرفت. در سنوات اخير اين همت ها به سطحي رسيده است که برنامه ريزي در حد پذيرش دانشجو در سطح PHD براي آن صورت مي گيرد. جاي خالي بررسي نظرات ليپمن )باني اين نوع از آموزش در نيم قرن اخير) در مقايسه با نظام تعليم و تربيت اسلامي، ما را برانگيخت تا با تأملي در آموزه هاي وحياني، جايگاه آموزش تفکر خلاق و انتقادي در تعليم و تعلم اسلامي را بازشناسي کنيم. در اين بررسي و مقايسه، نزديکي شيوه هاي تربيت ديني براي فراهم کردن بسترهاي آموزش تفکر خلاق و اکتشافي، با روش ها و ديدگاه هاي ليپمن (lipman) آشکار گرديده است.

20 آبان 1396

فلسفه دین در منظرصدرالدّین(2)

فلسفه دین اگر چه به نظر می رسد که اصطلاح جدیدی باشد, ولی بی گمان گزاره های مطرح شده در این شاخه از فلسفه, سابقه ای به دیرپایی خودِ فلسفه دارد. بررسی فیلسوفانه مفاهیم و باورهای دینی, شاخه ای از معرفت شناسی است و موضوع آن مستقل از دین است. این شاخه از فلسفه, به بحث از مفاهیمی چون: مفهوم فلسفی خدا, دلایل باور به وجود خدا, وحدت و تعارض ادیان, خیر و شر, وحی و ایمان و رستگاری می پردازد. عقل گرایی محض و نگرش غیرمتعبّدانه به مفاهیم دینی که از ویژگیهای فلسفه دین شمرده می شود, در عمل زمینه رشد و رویش نوع خاصّی از دین شناسی را, در دامن فلسفه فراهم ساخته است. نگرش فلسفه اسلامی که نام (حکمت) برای آن برازنده تر است, به مفاهیم دین شناختی, نسبت به زاویه دید برخی از گرایشهای فلسفی موجود در جهان غرب, تفاوتهای اساسی دارد. دین شناسی حکمت اسلامی در واقع آمیزه ای از عرفان و کلام است. گشت وگذار در حکمت اسلامی, که آمیختگی انکارناپذیری با کلام و عرفان دارد, نشان می دهد که دین شناسی به این معنی از سده های دور موردتوجّه حکمای اسلامی بوده است که از میان آنها می توان از آثار و اندیشه های حکیم ملاّصدرا نام برد. ایشان بسیاری از مباحث مربوط به دین شناسی را گاهی به شرح, زمانی به اختصار و در مواردی نیز اشارت گونه در آثار خود بازتابانده است.

24 مهر 1396

  • تعداد رکوردها : 255

    سبک رهبری نظام تشیع در عصر امام باقر(ع)

    در نوع رهبری امام باقر(ع) تمام شاخصه های ذاتی و اکتسابی ایشان، سبک های رهبری آمرانه، مشارکتی، متقاعد کننده و تفویضی به گونه ای منظم دخیل است. علاوه بر آن، موقعیت درون سیستم رهبری شونده یعنی تشیع، بر نوع رهبری امام باقر(ع) تأثیر داشته است. در این نوع رهبری علاوه بر نقاط مشترک، شاخصه های متمایزی از سبک رهبری ایشان با الگو های نظری مطرح نیز وجود دارد. این شاخصه ها در برخی ویژگی های شخصیتی نظیر علم و عصمت، خط مشی ها و اصول حاکم بر سبک های آمرانه و تفویضی رهبری ایشان، در توجه به موقعیت بیرون از سیستم تشیع، علاوه بر وضعیت درون نظام رهبری حضرت و... قابل بررسی است. گویا وجود این شاخصه های متمایز در اصول رهبری و مواردی از جزئیات، به تفاوت دو مفهوم یا واژه «رهبری» و «ولایت» مرتبط است.

    15 شهریور 1396

    آموزه گناه ذاتی و فدیه

    منظور از این آموزه که از اعتقادات مسیحیت است، این است که ما به خاطر خطائی که از اولین انسان ها ، یعنی حضرت آدم و حوا سر زد و باعث رانده شدن آنها از بهشت شد، دور از خدا متولد می شویم، و به علت رنج و مرگ عیسی مسیح می توانیم دوباره با او آشتی کنیم

    30 مرداد 1396

    اساس گرائی (مبناگروی)

    اساس گرائی همان مبناگروی و بنیان انگاری است که یکی از نظریات معرفت شناسی در مسئله توجیه می باشد. و در واقع این نظریه پاسخی به شکاکیت در توجیه است. شک گرایان معتقدند که ما هیچ گونه دلیلی برای آنچه آن را علم می خوانیم، نداریم. شکاکیت مربوط به توجیه، نخستین بار خود را در آثار ارسطو نشان می دهد. آنچه ارسطو در کتاب تحلیلات ثانیه آورده و بدان پاسخ گفته است، امروزه تسلسل معرفتی نامیده می شود. اگر علم، باوری صادق است که موجه باشد، در می یابیم که هر قضیه ای برای موجه شدن نیازمند یک یا چند قضیه دیگر است... اما اگر این مبنا پذیرفته شود که هر قضیه ای نیازمند موجه شدن است، مقدمات استدلال، خود نیازمند مقدماتی دیگر هستند تا در استدلالی منطقی، موجه کننده آنها باشند و این مسیر استدلالی تا بی نهایت ادامه می یابد و به جایی ختم نمی شود بنابراین برای معلوم شدن یک قضیه نیازمند بی نهایت استدلال هستیم

    24 مرداد 1396

    ارتباط بداء با اراده و علم الهی از جهت معناشناختی

    موضوع « بداء » از جمله مباحثی است که در سه علم فلسفه، کلام و اصول فقه کاربرد دارد. در حوزه کلام، به دنبال طرح مباحث مربوط به علم و اراده الهی، این موضوع مطرح می گردد. بداء از معتقدات امامیه است و سایر فرق به آن تصریح نداشته و گاهی اعلام مخالفت نیز نموده اند اما ناخواسته به محتوای آن اعتراف داشته اند. از این رو پیوند بداء با اراده الهی از لحاظ معناشناختی نزد تشیّع، مورد بررسی قرار گرفت و معلوم گردید که با در نظر گرفتن اراده خداوند به عنوان صفت فعل، صرف نظر از این که به معنای داعی، حُب و رضا، نفس فعل (تکوین) یا عین علم الهی باشد، کاملاً با مفهوم بداء همخوانی داشته و قابل توجیه و تفسیرصحیح است. ضمن آن که قبول بداء، به معنای پذیرفتن هیچ گونه تغیر و تبدّل در ذات خداوند نبوده و جهل یا عدم قدرت را نیز برای ذات احدیت به دنبال ندارد.

    10 مرداد 1396

    • تعداد رکوردها : 206

    شیطان شناسی

    قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد شیطان شناسی نویسنده : محمود مطهری نیا اشاره در این مقاله مطالبی را که مرور می کنیم عبارتند از: مهم ترین دام های شیطان برای فریب انسان، اعمال و خلقیات زمینه ساز سلطه شیطان و گلوگاه هایی که شیطان در آن حضور خطرناکی دارد.

    31 فروردین 1395

    درآمدی بر فلسفه اخلاق از منظر استاد مطهری

    قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد درآمدی بر فلسفه اخلاق از منظر استاد مطهری چکیده یکی از مباحث مهم در عرصه تفکر فلسفی،همانا مبحث فلسفه اخلاق است. این مبحث از مدتها پیش در غرب مطرح بوده و در باب مسائل آن تحقیقاتی صورت گرفته است.برخی از مسائل فلسفه اخلاق را می توان درتاریخ تفکر مسلمانان نیز جویا شد. در ایران،نخستین جرقه های شروع چنین بحثهایی رامی توان در آرای مرحوم علامه طباطبایی جست. به دنبال این گامهای نخستین و در سایه عنایت و توجه استاد مطهری، مواد اولیه این سنخ از مباحث، تا حدی فراهم گردید. بتدریج متفکران و محققان دیگری نیز در این دیاربه طور جدی به تحقیق و بررسی در مسائل فلسفه اخلاق دست زدند. مرحوم استاد مطهری با تیزبینی خاص خود به اهمیت مباحث فلسفه اخلاق پی برده بودند ودر مناسبتهای مختلف به تامل و بحث درمسائل متعدد آن می پرداختند. ایشان تا حدی مواد لازم را برای تاسیس یک فلسفه اخلاق خاص و معین فراهم آورده بودند و درسخنرانیها و نوشته های خود این مواد رامطرح می ساختند

    11 آبان 1394

    بررسی نقش «رضا» به قضای الهی در سبك زندگی رضوی

    بررسی نقش «رضا» به قضای الهی در سبك زندگی رضوی نویسنده: مینا باهنر (1) چكیده هر یك از امامان دوازده گانه با وجود برخورداری از كمالات و فضایل اخلاقی در حد كامل و تمام، به نوعی بیانگر تجلی یكی از اسماء و صفات الهی بوده، بیش از دیگران در ظهور آن صفت خوش درخشیده اند. امام هشتم در راستای خرسندی به قضای الهی و بهره مندی از مقام صبر كه از ارزشمندترین مقامات عرفانی است، مورد رضا و پسند خداوند در آسمان و مورد رضای رسول خدا، امامان و دوست و دشمن در زمین گردید. «مقام رضا» كه در عرفان از مقامات عالی به شمار می‎رود و برخی آن را عالی ترین مقام عرفانی قلمداد كرده اند، در سایه ی استكمال بندگی، معرفت، صبر و سایر فضایل اخلاقی به دست می آید و از طرفی، خود، زمینه ساز آثار و فواید ارزنده ای در زندگی انسان، از جمله سكینه و آرامش، سلامتی جسم و روح، نفی حزن و اندوه و... می گردد. از آنجایی كه بر شیعیان و مریدان حضرتش اقتدا از چنین پیشوایی ضرورت دارد، لازمه ی حركت در مسیری كه به عنوان «سبك زندگی رضوی» نامیده می‎شود، شناخت حقیقت «رضا» و بررسی علل و عوامل ایجاد آن و نیز بیان آثار و فواید برخورداری از این مقام متعالی در زندگی انسان است. قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد

    21 مرداد 1394

    خواب و استراحت در سيره نبوي(صلي الله عليه وآله وسلم)

    خواب و استراحت در سيره نبوي(صلي الله عليه وآله وسلم) محمّدرضا جبّاري چكيده خواب و استراحت از بخشهاي اجتنابناپذير حيات هر موجود زنده است. بدين لحاظ، براي ما انسانها شناخت چگونگي و آداب مربوط به خواب و استراحت بندگان برگزيده الهي، جالب، جذّاب و درسآموز است. درباره چگونگي و آداب خواب و استراحت پيامبر اكرم(صلي الله عليه وآله وسلم)روايات متعدد و متنوعي از طريق اهلبيت(عليهم السلام) و غير آنان نقل شده است. اين روايات را ميتوان در شش محور دستهبندي كرد: زمان، مقدار، مكان، چگونگي خواب و استراحت پيامبر اكرم(صلي الله عليه وآله وسلم) و حالات قبل و بعد از آن. توجه بيش از پيش به سيره حضرات معصومان(عليهم السلام) در زندگي فردي و اجتماعي ايشان، كه حاوي نكات بسيار آموزنده و تربيتي است، همواره براي رهپويان و انسانهاي تشنه و شيفته كمال و سعادت، جذّاب و پر رمز و راز بوده است. باشد كه از اين خوان تحفه هائي برگيريم. قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد

    20 تیر 1394

    • تعداد رکوردها : 58

    نعمانى و مصادر غیبت (2)

    پیش از آغاز سخن، اشاره به این نکته مفید است که مراد از اساتید (یا مشایخ)، در این بحث (و یا دیگر بحث‏های حدیثی – رجالی)، معنایی گسترده است که کسانی را هم که نعمانی از آنان، تنها یک روایت داشته، دربرمی‏گیرد. هم‏چنین اساتید یا مشایخ یک راوی، کسانی را که آن راوی، از یکی از راه‏های معتبر، روایت دریافت داشته، شامل می‏شود؛ هر چند آنان را ملاقات نکرده و تنها با اجازه از آن‏ها، روایت کند.

    10 مرداد 1396

    نعمانى و مصادر غیبت (۱)

    اندیشه غیبت امام عصر (عج) و تبیین علت وقوع آن و روشن ساختن ابعاد این حادثه مهم الهی و زدودن ابهامات از چهره تابناک آن، تألیف کتاب‏های بسیاری را به دست دانشمندان قرن‏های نخستین از فرقه‏های مختلف اسلامی سبب شده است. متأسفانه از این کتاب‏های بسیار، تنها اندکی در گذر زمان از گزند حوادث رهیده و به دست ما رسیده است. از دیگر مصادر این بحث، جز نامی در کتب فهارس: همچون فهرست نجاشی (معروف به رجال نجاشی) و فهرست شیخ طوسی دیده نمی‏شود. با این همه با باز کاوی آثار موجود، می‏توان دریچه‏ای به کتب از دست رفته گشود و این مهم وابسته به تنقیح مبانی سبک جدیدی از مباحث رجالی و کتابشناختی است که از آن با نام ((منبع‏ یابی)) می‏توان یاد کرد. راقم سطور سال‏هاست که به اهمیت این گونه مباحث پی برده، تلاش‏های گسترده‏ای در تبیین ابعاد نظری و تطبیقی این بحث، انجام داده است که امیدوارست توفیق تنظیم و نشر این بحث‏ها نصیب وی گردد. نخستین سلسله این مقالات، با نام ((الکاتب النعمانی و کتابه الغیبه)) در سال ۱۴۱۹ در شماره سوم مجله علوم الحدیث نشر یافت

    30 تیر 1396

    مهدى منتظر (عج) و سیر تاریخى و نشانه‏ هاى ظهور

    بیشتر فلاسفه‏ی پوزیتیویسم به ویژه مارکسیست‏ها در سده‏ی نوزدهم و بیستم، درباره‏ی سنت‏ها و مرحله‏های تاریخ به بحث پرداخته‏اند. بهتریم دست آوردی که مارکسیسم، به اندیشه‏ی بشری تقدیم کرد، اصل جبر تاریخی(۱) و کوشش برای کشف سنت‏ها و مراحل تاریخ، نیز اهمیت شناخت قوانین آن برای پیش‏بینی مسیر حرکت تاریخ و پی‏آمدهای آن بود. مارکسیسم درباره‏ی شناخت سنت‏های تاریخ و نقش آن در ارتقای بینش و آگاهی انسان و تأثیر فعالیت‏های مثبت در رویکرد مرحله‏ی تاریخی که انتظار آن می‏رود، نیز کاوش می‏کند. اما مارکسیسم با انکار وجود خدای متعال و تحریف دین الهی در برخورد و تعامل با پیامبران، گرفتار لغزش شد، که پی‏آمد آن، عدم موفقیت در کشف مراحل کلی حرکت تاریخ و شناخت سنت‏هایی است که مقطع کنونی و گذار را به مرحله‏ی آینده انتقال می‏دهد و در پایان محتومی نگه می‏دارد.

    30 تیر 1396

    مارتین لوتر، بنیانگذار مسیحیت صهیونیستی

    هر کس گمان کند پدیده نومحافظه کاران که احیاناً به جریان صهیونیسم مسیحی تعبیر می شود، به نیم قرن پیش برمی گردد، دچار اشتباه شده است. حقایق تاریخی، این پدیده را به دوران مارتین لوتر، بنیانگذار جنبش اصلاح دینی در غرب (1546-1483 م) برمی گرداند. فردی که به رهبر جنبش اصلاح دینی در کلیسای غرب لقب یافت و دیگر لقب هایی که استحقاق آن ها را نداشت؛ چرا که وی پدر بنیانگذار مسیحیت صهیونیستی متجاوز به حقوق و عقاید اغیار _ به ویژه مسلمانان در فلسطین - می باشد و نیز وی مجموعه ای از اوهام دینی را به عنوان مرجع عقیدتی به وجود آورد که در پرتو آن، جریان افراطی کلیسایی رخ نمود. این جریان معتقد به بازگشت مسیح و حکومت هزارساله وی بر جهان و به وسیله برپایی اسرائیل بزرگ و جنگ بزرگ آرماگدون میان خیر یعنی همان مسیحیت صهیونیستی و شر که همان یاران پیامبر (ص) و تمدن اسلامی هستند، می باشد.

    26 فروردین 1396

    • تعداد رکوردها : 180
  • پربيننده ترين مطالب

  • آخرین مطالب

 
 
 

حدیث

 

امام على عليه‏ السلام : أخرِجوا مِنَ الدُّنيا قُلوبَكُم مِن قَبلِ أن تَخرُجَ مِنها أبدانُكُم ، فَفيهَا اختُبِرتُم ولِغَيرِها خُلِقتُم

پيش از آن كه بدن‏هايتان از دنيا بروند ، دل‏هايتان را از آن بيرون ببريد؛ زيرا دنيا آزمايشگاه شماست و براى غير آن ، آفريده شده‏ايد

نهج البلاغة ، خطبه ۲۰۳