• فلسفه

  • کلام

  • اخلاق

  • مهدويت

فلسفه برای کودک در حکمت متعالیه

اتکا به شیوه های غربی در آموزش فلسفه یا روش فلسفی به کودکان هرچند در جای خود سودمند است ولی اطلاق آن در فرهنگ و جامعه اسلامی- ایرانی رسا و بسنده نیست و چه بسا پیامدهایی معکوس و نامأنوس به بار آورد. مسئله اصلی مقاله حاضر این است که آیا می توان چیزی بنام « فلسفه و کودک» را در حکمت متعالیه جستجو کرد و یافت یا این که فلسفه برای کودکان یکی از روش های نوین امروزی است که اطلاق آن بر حکمت و فلسفه قدما و حکمای ما جایز نیست و هدف سودمندی را بر نمی آورد؟ شاید این مقاله نخستین جستاری باشد که تاکنون مسئله را از این چشم انداز می نگرد و می کوشد با اتکا به حکمت متعالیه به کندو کاو و جستجو در آن بپردازد. با این همه، مقاله حاضر تنها درآمدی به مسئله فلسفه و کودک در سنت اسلامی- ایرانی به شمار می رود. بیگمان « فلسفه و کودک» به معنای آموزش اندیشه های فیلسوفانه و متخصصانه به کودکان نیست. بعبارت دیگر، فلسفه و کودک گونه ای شیوه آموزش و پرورش است که به طریقه ها و شیوه های فلسفی همچون گفتگوی سقراطی، شک ورزی، تفکر انتقادی و تجزیه و تحلیل منطقی تکیه می کند. حکمت متعالیه، فلسفه ای است که بر سه پایه عقل، شهود ( عرفان) و نقل ( قرآن) استوار شده است. حقیقت امر این است که برای آموختن و آموزاندن حکمت متعالیه، « پرورش» بر « آموزش» تقدم دارد. حکمت متعالیه مبتنی بر گونه ای شیوه زیست دینی است. شیوه زیست غربی- یونانی به هیچ روی برتریی بر این شیوه زیست ندارد. بعبارت دیگر، شیوه زیست حکمت متعالیه مبتنی بر قواعد، قوانین، معیارها و محک هایی است که تنها در درون همان شیوه زندگانی قابل فهم و درکند و سازگاری درونی دارند و مقایسه آن با دیگر شیوه ها قیاس مع الفارق است. از این رو شیوه های کار، قواعد و دستورالعمل های فلسفه و کودک را نه تنها می توان از حکمت متعالیه ملاصدرا و اساساً از سنت فلسفی اسلامی- ایرانی برآورد بلکه استخوان بندی و پیرنگ این دستورالعمل ها از پیش در سنت فلسفی ایرانی و بویژه فلسفه ملاصدرا و حکمت متعالیه، برجاست. این استخوان بندی تنها نیازمند پیکربندی، گسترش و پرورش است.

6 دی 1396

ادراک بسیط و ادراک مرکب نزد ملاصدرا و لایب نیتس

از میان فلاسفه ی مشهور دوره ی جدید تاریخ غربی، شاید لایب نیتس تنها فیلسوفی باشد که بتوان نظیر بعضی آرای او را در آثار فیلسوفان اسلامی یافت. از جمله ی این آرا، قول به ادراک بسیط و ادراک مرکب در فلسفه ی ملاصدرا و لایب نیتس است. در نظر هر دو فیلسوف، ادراک بسیط، صرف ادراک شیء است، بدون وقوف و تذکر به آن و ادراک مرکب، ادراکی است توأم با آگاهی. اصطلاح و مفهوم علم و ادراک بسیط و مرکب، در ادب و فرهنگ قبل از ملاصدرا وجود داشته است، اما تا آنجا که من می دانم ملاصدرا برای اولین بار بر اساس قواعد اصلی فلسفه ی خود یعنی اصالت وجود و تشکیک وجود، علم را به علم بسیط و علم مرکب تقسیم کرده و با این تقسیم، بعضی قواعد تازه ی فلسفی پیشنهاد کرده و به ویژه وجه عقلی و فلسفی فطری بودن شناخت خداوند را محقق کرده است. ملاصدرا که با قرآن مجید و روایات مأنوس بود، از آنها برای حل مسائل فلسفی استمداد می کرد، چنانکه از تأمل در آیه ی مبارکه «أُوْلَئِكَ كَتَبَ فِی قُلُوبِهِمُ الْإِیمَانَ وَأَیَّدَهُم بِرُوحٍ مِّنْهُ» به تشخیص و تمییز ادراک مرکب و ادراک بسیط رسید و آن را مبنایی برای اثبات فطری بودن شناخت خداوند قرار داد.

30 آذر 1396

درآمدی بر مسئله ی آموزش فلسفه به کودکان

انگلیسی ها تربیت را «training» ترجمه می کنند و آن را آموزش یک مهارت یا رفتار خاص از طریق تمرین مداوم و آموزش می دانند فارسی زبان ها نیز تربیت را «پرورش» معنا می کنند و آن را «ادب و اخلاق را به کسی آموختن» می دانند . نکته اینجاست که در ادبیات دینی، چیزی به نام تربیت انسان ها بر یکدیگر نداریم، زیرا تربیت (به معنای پرورش همه جانبه) توسط کسی می تواند انجام شود که «از استعدادها و از کسری ها و از دردها و درمان ها و عوامل تربیتی آگاه باشد و قانون های مؤثر را بشناسد ... [از این رو] مربی انسان جز آفریدگار انسان نیست. رب اوست و مربی اوست.» به همین دلیل، قرآن کریم پیامبران را منذر، بشیر، مزکّی و هادی می داند، ولی آنان را مربی نمی نامد

25 آذر 1396

بنیاد ادلّه معقولیت، درجات کمال و حرکت در نهج البلاغه

برهان «معقولیت اعتقاد» از براهین اثبات وجود خداست. این برهان در غرب به شرطی پاسکال شهرت دارد اما بنیاد آن را می توان در سخنان گهربار امام علی(ع) در نهج البلاغه یافت و با توجه به متأثر بودن پاسکال از غزالی، عنوان «معقولیت اعتقاد» برای این برهان شایسته تر است. برهان «درجات کمال» نیز برهانی است که متألّهان مغرب زمین آن را در اثبات خدا به کار می برند؛ این برهان بر قاعده امکان اشرف قابل انطباق است و می توان آن را از برخی تعابیر نهج البلاغه استنتاج نمود. هم چنین سخنانی از امام با صراحت بر برهان حرکت دلالت دارد

19 آذر 1396

  • تعداد رکوردها : 255

    رؤیای رسولانه، یا امواج آلفا، بتا، تتا، و دلتای محمدی (ص)

    در اینجا می خواهم تنها به یک موج احتمالی اشاره کنم. به نظر، همان تلاش ناکام ايشان در حل تقابل چشم انداز سنتی و مدرن که در برخی نظریات دیگرشان نیز مشهود است، در اینجا بیشتر از هرجای دیگر خود را می نمایاند. تلاشي که شايد به لحاظ روان شناختي نشانه اي از تقابل دو لاية شخصيتي ايشان باشد، که يکي در تربيت عميق ديني، و ديگري در ادراکات ناشي از دانش جديدشان ريشه داشته باشد. تلاش ناکام ايشان در اینجا عبارت است از حل مشکلاتي برخاسته از تفکر و دانش مدرن با پایبندی به تفسیری به تمامه سنتی و منسوخ از خواب و رویا.

    20 آبان 1396

    فرقه های نوظهور و جذب افراد مستعد

    به نظر می رسد از دست دادن هویت یا شخصیت یا کمبود آنها و همچنین از دست دادن غرور و احترام در جامعه، از عوامل اصلی ای هستند که می توانند باعث جذب افرادی به فرقه ها شوند. شاید بسیاری از مردم تنها نامی از بحث فرقه های انحرافی و مخرب و نهایتا خبری پیرامون این موضوع و مقابله با اعضای این فرقه ها و یا دستگیری سرکرده های آنها شنیده باشند و از چیستی این مبحث برایشان سوال وجود داشته باشد. یکی از مهم ترین روش های کنترل و محدودسازی فعالیت فرقه ها را می توان در حوزه کنترل تبلیغات و جذب آنها عنوان کرد. به عبارت دیگر اگر بتوان زمینه های جذب افراد در فرقه ها را از میان برد، می توان ریشه فعالیت فرقه ها را که ارتباط مستقیمی با میزان اعضا و روش های عضوگیری آنهاست، خشکاند. برای دستیابی به این مهم اولین گام شناسایی روش های عمومی پیش روی افراد جامعه برای جذب در فرقه ها است؛ شناسایی این روش ها به افراد نیز کمک می کند تا به موقع از نزدیک شدن یک فرقه و تبلیغات آن با خبر شوند و زودتر از آنکه در ورطه نابودی آن گرفتار شوند، خود را نجات دهند.

    23 مهر 1396

    بررسی شاخص های بنیادگرایی مسیحی در آمریکا ( بر مبنای اندیشه های لئو اشتراوس)

    دوام و ثبات پدیده های سیاسی- اجتماعی پیوند عمیقی با مبانی نظری دارد که شالوده آن پدیده ها را پی ریزی کرده است. شناخت مبانی نظری یک پدیده، آن را نظام مند، پیش بینی پذیر و قابل برنامه ریزی می کند. به همین دلیل برای تبیین صحیح پدیده های سیاسی- اجتماعی، باید از سطح ابژه عبور کرد و به لایه های زیرین آن یعنی سوژه رسید و این گونه پدیده مورد نظر را واکاوی کرد. بر اساس منطق فوق شاخص های بنیادگرایی مسیحی در آمریکا را باید قبل از هر چیز به لحاظ مفهومی ریشه یابی کرد. به نظر نگارنده بهترین چارچوب مفهومی برای بحث فوق را می توان در آرای لئواشتراوس یافت. تحقیق پیش رو بر آن است که شاخص های بنیادگرایی مسیحی را تحت عناوین اعتقاد به آخرالزمان زودرس، ادعای کشف حقیقت مطلق و هزاره باوری در چارچوب مفاهیمی چون مطلق گرایی، تمایز بین خیر و شر، جهان گرایی و تبعیت سیاست از اخلاق که منبعث از اندیشه های لئواشتراوس است می توان بررسی کرد.

    29 شهریور 1396

    جایگاه مصلحت در سیره و سخن امام علی (ع)

    اسلام دین خاتم است و این امر مستلزم ظرفیت این دین آسمانی در پاسخ به نیازهای بشر در همه زمان ها، مکان ها و شرایط مختلف است. بخش عظیمی از این ظرفیت معلول اصل مهم مصلحت حکیمانه و منطبق با فطرت است. در سیره و سخنان امام علی(ع) این اصل مهم از جایگاه ویژه ای برخوردار است به گونه ای که با استناد به آن می توان به رهیافت های نوینی در این باره نائل شد. مصلحت شامل مصالح دین و جامعه هر دو می شود. شیوه مصلحت یابی حضرت از طریق مشورت، نصیحت، امر به معروف و نهی از منکر و بهره گیری از تجربه و دانش متخصصان انجام می گیرد. مصالح عامه، حکومتی و قانونی، سازمانی و حرفه ای و مصالح شخصی، انواعی از مصلحت است که آن حضرت مورد توجه و تأکید قرار داده است.

    22 شهریور 1396

    • تعداد رکوردها : 206

    اسلام و محیط سالم اخلاقی (قسمت اول)

    مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد . کاربران محترم می توانند نظرات خود را در پایان هر مقاله ، با نام حقیقی یا مستعار مطرح نمایند . بدیهی است که نظرات و پیامهایی که نافی قانون و ادب نباشد اسلام و محیط سالم اخلاقی (قسمت اول) نویسنده: ابوالقاسم یعقوبی فساد اخلاقی و فروپاشی ارزش ها, نه تنها کشورهای غربی و به اصطلاح متمدن, بلکه سراسر دنیا را فرا گرفته است. فضیلت های انسانی فراموش شده و ارزش های معنوی در پیوندهای اجتماعی کم فروغ شده است. در این مقاله به راه های مقابله با این مساله پرداخته می شود.

    15 بهمن 1395

    اسلام و محیط سالم اخلاقی (قسمت دوم)

    مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد . کاربران محترم می توانند نظرات خود را در پایان هر مقاله ، با نام حقیقی یا مستعار مطرح نمایند . بدیهی است که نظرات و پیامهایی که نافی قانون و ادب نباشد اسلام و محیط سالم اخلاقی (قسمت دوم) نویسنده: ابوالقاسم یعقوبی فساد اخلاقی و فروپاشی ارزش ها, نه تنها کشورهای غربی و به اصطلاح متمدن, بلکه سراسر دنیا را فرا گرفته است. فضیلت های انسانی فراموش شده و ارزش های معنوی در پیوندهای اجتماعی کم فروغ شده است. در این مقاله به راه های مقابله با این مساله پرداخته می شود.

    15 بهمن 1395

    دین و خانواده در تاریخ دین، عشق رمانتیک و خانواده

    مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد . کاربران محترم می توانند نظرات خود را در پایان هر مقاله ، با نام حقیقی یا مستعار مطرح نمایند . بدیهی است که نظرات و پیامهایی که نافی قانون و ادب نباشد و حاوی تهمت و توهین و هتک حرمت شخصیت های حقوقی و حقیقی نیستند پس از بررسی منتشر خواهند شد. دین و خانواده در تاریخ دین، عشق رمانتیک و خانواده ادیان ابراهیمی همیشه به مسائل خانوادگی اهمیت فراوان داده اند مولف : برایان ترنر مترجم : محمد معماریان اصول زیربنایی مسیحیت ناگزیر پدرسالار بودند چرا که ساختار الهیات مسیحی برای آنکه «تاریخ رستگاری» را در قالب عمل رستگاری بخشِ فداکاری تبیین کند، به «پسر خدا، عیسی» نیاز داشت. خدا چنان عاشق دنیا بود که تنها پسرش را فدا کرد تا بتوان ابناء بشر را از گناه نجات داد. اگر مسیحیت را مبنائاً پدرسالار بدانیم، باید به جایگاه مبهم مریم هم توجه کنیم. از منظر الهیاتی، مریم باید باکره می بود تا عیسی عاری از گناه باشد؛ اما عیسی باید از زنی زاده می شد تا به جایگاه انسانی دست یافته و به تبع آن دنیایمان را تجربه کند. به مرور زمان، مریم نیز از امکان گناه و از هبوط آدم و حوا معاف شد. دکترین «حاملگی معصومانه» در سال ۱۸۵۴ اعلام شد و وی از گناه آغازین مبرّا شد.

    16 دی 1395

    اراده: عامل هستیِ مسئولیت ها و بایستی ها

    مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد . کاربران محترم می توانند نظرات خود را در پایان هر مقاله ، با نام حقیقی یا مستعار مطرح نمایند . بدیهی است که نظرات و پیامهایی که نافی قانون و ادب نباشد و حاوی تهمت و توهین و هتک حرمت شخصیت های حقوقی و حقیقی نیستند پس از بررسی منتشر خواهند شد. اراده: عامل هستیِ مسئولیت ها و بایستی ها نو یسنده در این مقاله کوتاه به بررسی عامل اراده در انسان در راستای تبیین مسئولیت ها و بایستی های زندگی پرداخته است.

    20 شهریور 1395

    • تعداد رکوردها : 58

    جامعه مهدوى آرمان شهر نبوى

    : اندیشه‏ی ساختن مدینه‏ی فاضله که در آن، شهروندان، فضیلت محور و ارزش مدار، زندگی کنند، از دیرباز، ذهن‏های متفکّران و دل سوزان بشر را به خود مشغول کرده است. هر کدام از این متفکّران و… برای رسیدن به آن جامعه‏ی آرمانی، راه حل هایی را ارایه کرده‏اند. این نوشتار، دیدگاه ممتاز شیعه را برای تحقّق دادن به آرمانشهر موعود بیان کرده است. راهکارهای شیعه، موقف حیاتی ((بعثت))، ((غدیر))، ((ظهور)) است. انسان، برای رسیدن به آن جامعه‏ی آرمانی به قانون الهی (وحی) و تفسیر معصومانه (غدیر) و مدیریّت معصوم (ظهور) نیاز دارد. اندیشه‏ی ساختن مدینه‏ی فاضله که در آن، شهروندان، فضیلت محور و ارزش مدار زندگی کنند و زمینه‏ی بسط و توسعه‏ی معنویّت و صلح و صفا و پاکی را – که به رشد و تعالی انسانیّت می‏انجامد – برای آنان آماده کند، از دیر باز، در ذهن همه‏ی متفکران و مصلحان و دل سوزان جامعه‏ی بشری، مطرح بوده و هر کدام، به فراخور افق فکری خویش، طرحی در انداخته و الگویی را پیشنهاد کرده است. این که ((راه صلاح و بالندگی انسان چیست و کجا است؟)) و ((چه گونه انسان می‏تواند مدینه‏ای را که در آن، قابلیّت‏ها و استعدادهای خویش را به فعلیّت برساند و جامعه‏ای در خور زندگی انسان و عاری از هر گونه جدال و بی عدالتی و مملو از خوبی و صلح و پاکی، بسازد؟))، سؤالاتی است که جواب‏ها و راه حل‏های متنوّع و مختلفی در مکاتب فکری گوناگون گرفته است.

    15 شهریور 1396

    نظریه پردازی درباره آینده جهان و جهان آینده-3

    پال كندى از استادان مشهور انگليسى دانشگاههاى آمريكا، نظراتى واقع بينانه تر دارد كه مطالعه آنها بعضا به فهم نظريه اى كه در اين كتاب درباره سرنوشت آينده جهان بيان خواهم كرد، كمك مى كند. هرچند كه برخى از آنها خصوصا درباره رابطه آمريكا و چين، مربوط به دهه هشتاد است و ديگر كهنه شده و كاربرد ندارد. البته نظريات وى جنبه پيش بينى ندارد، بلكه بررسى مشكلات واقعى است كه به ترتيب ايالات متحده امريكا، غرب و بالاخره تمام انسانها با آن مواجه هستند و خواهند بود. بنابراين مى توانيم نظريات او را در دو قسمت بيان كنيم

    30 مرداد 1396

    نظريه پردازى درباره آينده جهان و جهان آينده -2

    قسمت اول مقاله حاضراختصاص به نقد و بررسى ديدگاههاى سه تن از نظريه پردازان غربى; يعنى «فرانسيس فوكوياما»،«مارشال مك لوهان » و «آلوين تافلر»،در زمينه «آينده جهان و جهان آينده »داشت. نقد و بررسى دو ديدگاه اول درقسمت پيشين انجام گرفت و در موردمشخصات ديدگاه سوم نيز تا حدودى صحبت شد. در اين قسمت از مقاله ابتدا ابعادديگرى از نظريه «تافلر» بيان شده ودر ادامه ايرادات وارد بر اين نظريه مورد بررسى قرار خواهد گرفت.

    30 مرداد 1396

    نظريه پردازى درباره آينده جهان و جهان آينده -1

    امروزه در اثر تحولاتى كه در آخرين دهه قرن بيستم رخ داده است، خصوصا فروپاشى شوروى و پايان رسمى جنگ سرد، انديشه «حكومت جهانى » به محور پيش بينى نويسندگان معاصر (عمدتا آمريكاييان) درباره آينده جهان تبديل شده است. ديدگاه مشترك نويسندگان غربى، توسعه خطى تحولات و رسيدن حتمى به حكومت جهانى دموكراسى ليبرال است. لذا «مسؤوليت » رهبران غرب براى رسيدن به آن موقعيت و «بى فايده بودن مقاومت » مردم و رهبران غير غربى در برابر اين سير محتوم وقايع جهان را متذكر مى شوند. اما هر يك از آنها براى مقصود خويش راهى جداگانه را برگزيده اند. در اين مقاله به تعدادى از اين نظريات يا پيش بينيها و برخى معايب آن مختصرا اشاره مى كنيم.

    24 مرداد 1396

    • تعداد رکوردها : 180
  • پربيننده ترين مطالب

  • آخرین مطالب

 
 
 

حدیث

 

امام على عليه‏ السلام : أخرِجوا مِنَ الدُّنيا قُلوبَكُم مِن قَبلِ أن تَخرُجَ مِنها أبدانُكُم ، فَفيهَا اختُبِرتُم ولِغَيرِها خُلِقتُم

پيش از آن كه بدن‏هايتان از دنيا بروند ، دل‏هايتان را از آن بيرون ببريد؛ زيرا دنيا آزمايشگاه شماست و براى غير آن ، آفريده شده‏ايد

نهج البلاغة ، خطبه ۲۰۳