• فلسفه

  • کلام

  • اخلاق

  • مهدويت

حوزه ی فلسفی و عرفانی تهران

قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد همچنین کاربران محترم می توانند نظرات خود را در پایان هر مقاله ، با نام حقیقی یا مستعار مطرح نمایند . بدیهی است که نظرات و پیامهایی که نافی قانون و ادب نباشد و حاوی تهمت و توهین و هتک حرمت شخصیت های حقوقی و حقیقی نیستند پس از بررسی منتشر خواهند شد. حوزه ی فلسفی و عرفانی تهران نویسنده: سیدحسین نصر حوزه ی مهم فلسفه و عرفان در تهران در قرن سیزدهم و چهاردهم با عنوان «حوزه ی فلسفی و عرفانی تهران» شناخته می شود. با پایتخت شدن تهران، این شهر کوچک مرکز سیاسی و اقتصادی ایران شد و پس از چندی مرکز فرهنگی و فلسفی نیز شد. پس از آنکه میرداماد و ملاصدرا مکتب اصفهان را تأسیس کردند، اصفهان به رغم حوادث دوران پایانی عصر صفوی، از جمله حمله ی افغانان و مخالفت با حکمت و عرفان در محافل دینی، مخصوصاً پس از احیای مکتب صدرایی به همت ملاعلی نوری (متوفی 1246)، درخشان ترین چهره ی حکمت، مرکز اصلی تدریس فلسفه و عرفان باقی ماند و از آنجا دامنه ی تدریس فلسفه و عرفان به تهران کشانده شد.

روح افلاطوني در فلسفه ملاصدرا

روح افلاطوني در فلسفه ملاصدرا * سید محمد خامنه ای يكي از مباني مشهور و شناخته شده ملاصدرا، اصل «جسماني بودن منشأ حدوث نفس انساني و روحاني (غير مادي ) شدن آن بمرور زمان » است كه بنظرية «جسمانية الحدوث و روحانيّة البقاء» بودن نفس معروف است . اين نظريه ـ برخلاف عقيدة حكما و فلاسفة پيشين اشراقي ، كه معتقد بودند نفس انساني غيرمادي است و پيش از بدن در ملكوت زندگي مي كند و پس از شكل يافتن بدن كودك به كالبد او وارد مي شود و زندگي را با جسم مادي آغاز مي نمايد، ـ مي گويد كه نفس در مراحل نخستين آفرينش خود مادي است و از ماده تراوش مي كند ولي بتدريج راه جداگانه اي در پيش مي گيرد و رو به تجرد از ماده مي نهد و به اوج تجرد خود (از ماده ) مي رسد. ملاصدرا در تمام آثار و كتب خود، مانند فلاسفة ديگر مسلمان ، نام اين موجود را «نفس » مي گذارد؛ ولي از آنجا كه در منابع فلسفي و مذهبي گاهي كلمة «روح » نيز بهمين معنا (يا نزديك به آن ) بكار رفته است و گاهي در تعبيرات ، جاي اين دو كلمه با هم عوض مي شود و آنها را بجاي يكديگر بكار مي برند، اين پرسش پيش مي آيد كه : آيا روح ، همان نفس است ؛ يا معناي ديگري دارد!؟ و اگر روح اشاره به مفهوم غيرمادي ديگري است آن چيز چيست ؛ و با نفس چه رابطه اي دارد؟ قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد

سه معنا براي « وجود » در اصالت وجود

سه معنا براي « وجود » در اصالت وجود نويسنده: دکتر سيد يحيي يثربي اصالت وجود، در حکمت متعاليه ي صدرالمتألهين محمد بن ابراهيم شيرازي معروف به ملّاصدرا ( م 1050 هـ ) يک اصل بنيادي است. او علاوه بر تأکيد و تکيه بر اصالت وجود، به عنوان يک گزاره ي درست در هستي شناسي و جهان بيني، در ده ها مسئله ي ديگر نيز از اين اصل سود برده است. اين مسئله؛ مانند روحي در کالبد سازمان فلسفي صدرا است که عامل توفيق و کاميابي او، در تحليل، تبيين و اثبات مسائل گوناگون اين نظام مي باشد. در حکمت متعاليه ي صدرا، علّيت، حدوث و قدم، اثبات واجب، صفات واجب، صدور جهان، ربط حادث به قديم، حرکت جوهري، معاد جسماني، همگي به گونه اي با اصالت وجود پيوند يافته، از آن ياري مي گيرند. بنابراين، مسئله ي اصالت وجود، شايسته ي هرگونه توجه و دقت مي باشد. اصالت ، ماهيت ، وجود قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد

نفس و ادراک نفسانی از نظر کانت

نفس و ادراک نفسانی از نظر کانت نویسنده: دکتر حسین معصوم ارتباط ادراک نفسانی با وجود نفس برای بحث، از نظر کانت، درباره ی ارتباط ادراک نفسانی با وجود نفس، باید بین سه جنبه ی مربوط به هم در این مبحث تمایز قائل شد و درباره ی هر یک مطالبی را بیان کرد: 1- ادعای این که وجود قبلاً در «من فکر می کنم» داده شده است؛ یعنی «من فکر می کنم» قضیه ی «من وجود دارم» را در بر دارد. 2- ادعای این که «من فکر می کنم» یک قضیه ی تجربی است. 3- نقد استنتاج دکارتیِ «من فکر می کنم پس هستم» (کوگیتو اِرگوسُوم) رابطه ی «من فکر می کنم» و «من وجود دارم» کانت در طبع اولِ نقد عقل محض می گوید: آن چه به استنتاجِ دکارتی (کوگیتو اِرگوسُوم) مشهور است، در واقع، توتولوژی است، زیرا کوگیتو (من فکر می کنم) وجود مرا (سُوم: من وجود دارم) مستقیماً بیان می کند. در طبع دوم آن کتاب کانت به این نکته معتقد است که قضایای «من فکر می کنم»، «من فکر کننده هستم» و «من فکر کننده وجود دارم» معادل یکدیگرند. سپس، ادعایِ کانت ظاهراً این است که وجود من قبلاً به عنوان فرض یا پیش فرض در قضیه ی «من فکر می کنم» در نظر گرفته شده است؛ لذا نمی توان آن را حاصل استنتاج از آن قضیه دانست؛ بنابراین، می توان گفت جمله ی «من فکر می کنم پس هستم» قضیه ای است معادل «من فکر کننده ام» ادعای کانت درباره ی وجود نفس مستقیماً از برداشت او از ادراک نفسانی، به عنوان آگاهی از فعالیت سوژه ی فکر کننده نتیجه می شود. در این جا، هیچ فعالیتی بدون یک عامل وجود ندارد و اقرار به وجود یک فعالیت، به معنای اقرار به وجود چیزی است که آن فعالیت را انجام می دهد. قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد

زبان جهانیِ استدلال در منظومه حكمت متعالیه برتری حكمت بر فقه ؟

زبان جهانیِ استدلال در منظومه حكمت متعالیه برتری حكمت بر فقه ؟ نویسنده: دكتر شریف لكزایی آیا « حكمت متعالیه » امكان جهانی شدن را در عصر كنونی دارد ؟ چرا فلسفه اسلامی می تواند به معنویت گرایی و حقیقت جویی در حیات معاصر پاسخ دهد ؟ با نظر به اقتضائات و مختصات حكمت متعالیه پاسخ مثبت است، چرا چنین داوری می كنیم ؟ قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد

گزارشی از نشست «ظرفیت های فلسفه ی اسلامی برای تحول در علوم انسانی»

گزارشی از نشست «ظرفیت های فلسفه ی اسلامی برای تحول در علوم انسانی» فیاض: امام در جوانی از فلسفۀ صدرایی عدول کرد/ پارسانیا: باید به همۀ ظرفیت های فلسفه صدرایی نظر کرد فرهنگ امروز/زهرا رستگار: نشست «ظرفیت های فلسفه ی اسلامی برای تحول در علوم انسانی» در دانشکده ی علوم اجتماعی دانشگاه تهران با سخنرانی دکتر حمید پارسانیا و دکتر ابراهیم فیاض برگزار شد. در این نشست دکتر فیاض بزرگ‎ترین خطر برای هر انقلابی را بازگشت به عقب دانست و اشاره کرد اگر جمهوری اسلامی از مکتب ملاصدرا خارج نشود دچار رکودی در دانشگاه‎ها و نظام علمی خواهیم شد. همانطوری که در حال حاضر نیز به آن دچار شده‎ایم. صحبت‎های ابراهیم فیاض در این نشست بحث‎های بسیاری را پیرامون فلسفه ملاصدرا و اعتقاد امام(ره) به فلسفه ملاصدرا به وجود آورد. دکتر پارسانیا که خود را در مقام پاسخ‎گویی به صحبت‎های دکتر فیاض نمی‎دانست معتقد بود که در برخورد با این عوامل، زاویه هایی در حاشیه ی معرفت ایجاد می شود و وقتی که تحولات یک معرفت را در تاریخ و فرهنگ در نظر می‎گیریم؛ باید برخوردهای گزینشی و تحریف هایی که به وجود می آید را نیز در نظر داشته باشیم. قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد

نظری به عالم خیال

نظری به عالم خیال نویسنده: دکتر رضا داوری اردکانی در تاریخ فلسفه ی اسلامی از زمان فارابی تا عصر حاضر، قوه ی خیال و عالم صور خیالی، از مباحث بسیار مهم بوده است، تا جایی که بعضی صاحب نظران این توجه را از ممیزات فلسفه ی اسلامی دانسته اند. فارابی، نظریه ی نبوت خود را با طرح عالم خیال تبیین کرد و ابن سینا و سهروردی و ملاصدرا و اخلاف اینان، با استناد به عالم خیال به حل بسیاری از مسائل و به ویژه به جمع میان دین و فلسفه، مشاهده و برهان، و نقل و عقل نائل شدند. در زمان ما که سوبژکتیویته و فلسفه آگاهی، به بحران رسیده است، کسانی توسل به عالم خیال را راهی برای گذشتن از بحران تفکر پیشنهاد کرده اند. این پیشنهاد هرچه باشد، حکایت از اهمیت طرح عالم خیال نه فقط در نظام فلسفه ی اسلامی، بلکه در تمامی قلمرو فلسفه دارد. قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد

اتحاد عاقل و معقول

اتحاد عاقل و معقول غلامحسين ابراهيمى دينانى قاعده اتحاد عاقل و معقول از قديم الأيام مطرح بوده و گفته مى شود كه فرفوريوس درباره آن بتفصيل سخن گفته است. اين قاعده در ميان حكماى اسلامى نيز مورد توجه واقع شده ولى ابن سينا آن را مردود شمرده است، كسانى مانند صدرالمتألهين شيرازى و هم مسلكان او به اتحاد عاقل و معقول سخت معتقد بوده و براى اثبات آن برهان اقامه كرده اند. صدرالمتألهين براى اثبات اين مسئله ببرهان تضايف تمسك كرده است و در تقرير اين برهان روى چند اصل اساسى تكيه كرده است قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد.

الهيات از نظر صدرالمتالهين و جايگاه كنوني آن*

الهيات از نظر صدرالمتالهين و جايگاه كنوني آن سيد محمد خامنه اي مدتها بود كه بحث بر سر جايگاه علوم و موقعيت و منزلت فلسفه، به ميان نيامده بود و ارزشيابي آن بدست و بذوق عامه مردم واگذار شده بود، گاهي پزشكي، گاهي مهندسي و گاه علومي ديگر مورد قبول عامه و عوام قرار مي گرفت و سيل دانشجو به آنسو مي رفت. اما بحث بر سر جايگاه علوم و بررسي منزلت آن، نه از نقطه نظر فلسفي و علمي ـ كه از قديم سابقه داشته ـ بلكه از زاويه نگاه «كاربردي» و «سياستگذاري» به نظر تازه مي آيد و بحثي جالب است و حتي براي جامعه ما ضروري مي باشد. قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد.

ملاصدرا و همزبانی با فلسفه ی جدید

ملاصدرا و همزبانی با فلسفه ی جدید نویسنده: دکتر رضا داوری اردکانی ملاصدرا در اشراق دوم از شاهد سوم کتاب الشواهد الربوبیه در بحث اتحاد عقل با معقول این نظر را آورده است که: اگر حصول عقلیه برای عقل منفعل از قبیل حصول موجود مباینی برای موجود مباین دیگر باشد، مانند وجود آسمان و زمین برای ما، چنانکه جمهور پنداشته اند، نه مانند وجود صورت ذهنیه، حاصل از آنها در ذات ما، بدان گونه که ما معتقدیم. بنابراین، امر حاصل از مثل چنین وضعی به جز اضافه و نسبت محض هیچ نیست و نسبت و اضافه از حیث وجود، ضعیف ترین اعراضند، بلکه وجود در خارج ندارند. مگر بودن طرفین نسبت و اضافه به قس می که تعلق هر یک توأم با تعقل دیگری باشد و همین است سهم و نصیب آنها از وجود نه اینکه برای آنها وجود در خارج باشد. قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد.

حدوث دهري و حكمت متعاليه ملاصدرا

حدوث دهري و حكمت متعاليه ملاصدرا * سيد محمد خامنه اي نظرية حدوث دهري از مشهورترين آراء و نظرات فلسفي حكيم نامدار محمد باقر حسيني استرآبادي معروف به ميرداماد (1041 ق ) است كه آنرا براي حل مسئلة ربط حادثات با قديم (يعني وجود ازلي باريتعالي و تقدس ) ابداع كرده است ، كه بگفتة وي تا زمان او اين مسئله پاسخي كافي نيافته بود و حتي ابن سينا و ارسطو آنرا مسئله اي جدلي الطرفين مي شمردند. (قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد.)

محبوس هیچ مکتبی نیستم

محبوس هیچ مکتبی نیستم گفت وگو با غلامحسین ابراهیمی دینانی

حكمت متعاليه صدرايي، فلسفة حال و آينده

حكمت متعاليه صدرايي، فلسفة حال و آينده برخورد تاريخ با انديشة فيلسوفان متفاوت است. عوامل گوناگوني دست به دست هم مي دهند تا به يك انديشة فلسفي مجال حضور دهند تا بتواند از توجه و عنايت انديشه ورزان برخوردار شود. در تاريخ فلسفه با بسياري فيلسوفان مواجه مي شويم كه در دوران حيات خويش توفيق مي يابند تا اوج توجه و عنايت جامعة فلسفي دوران خويش را به ديدگاه جديد خود ببينند و در چالشهاي له و عليه دوران خويش مشاركت بجويند. شايد بتوان به خوبي دكارت، مارلبرانش، جان لاك، كانت و هگل را از اين دسته فيلسوفان دانست. در مقابل تاريخ فلسفه نشان از فيلسوفاني مي دهد كه اين بخت با آنها يار نبوده و در دوران زندگي خود آراء فلسفي شان توجه و اقبالي را نيافته است و در گمنامي به سر برده اند. ولي پس از مرگشان دير يا زود اقبالي وافر به ديدگاههاي فلسفي آنها شده است. گمنامي لايب نيتس در هنگام مرگ، برغم موقعيتهاي خوب سياسي اش، نشان از اين بي مهري فلك در دوران زندگي او دارد. اما همين فلسفة لايب نيتس در قرن بيستم دوباره بازخواني مي شود و رگه هاي انديشة فلسفي اورا مي توان در آراء انديشمندان اين دوران ديد. كي يركگارد در نيمة قرن نوزدهم مي ميرد، اما نظريه پردازي هاي او حتي تا آخر قرن نوزدهم نيز مورد عنايت قرار نمي گيرد. از دهة دوم قرن بيستم رفته رفته آراء او نه تنها مورد توجه قرار مي گيرد و روز به روز نقش مهمتري را در جغرافياي انديشة روز بشري بازي مي كند كه خود الهام بخش جريان عمدة فلسفي مهمي همچون اگزيستانسياليسم مي گردد. جالب آن است كه انديشة فلسفي او الهام بخش يك تلقي جديد در فيزيك يعني فيزيك كوانتمي مي شود. بوهر ايدة سطوح كوانتايي انرژي را در اتم در هنگام مطالعة كتاب كي يركگارد به مدد سطوح سه گانة كي يركگاردي ملهم شد. گذشته از عوامل تاريخي و جغرافيايي كه در تاثيرگذاري آراء يك فيلسوف مؤثر است، نوع ظرفيتهاي وجودي يك فلسفه نيز در تاثيرگذاري آن بر انديشة بشري و راهگشا بودن آن تعيين كننده است. همين مسئله است كه يك فلسفه را پويا و پايا مي سازد و در صورت عدم وجود آن ظرفيتها آن را به فلسفه اي تاريخي كه دوران آن بسر آمده است تبديل مي سازد. در اين مقاله درصدديم تا با بازنمودن عناصر پوياي فلسفة ملاصدرا اين ظرفيتهاي وجودي را بررسي کنیم. انديشة فلسفي، عناصر پوياي فلسفة، زمان، معقولات ثانيه فلسفي، وجود و تقدم آن بر ماهيت، هرمنوتيک قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد. نویسنده مقاله ذیل آقای حميدرضا آيت اللهي می باشند

هستی مطلق يا نورالانوارتحليلی بر تفسير ملاصدرا بر آية نور

قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد.مقاله حاضر حاصل قلم آقای محسن صالح می باشد. هستی مطلق يا نورالانوارتحليلی بر تفسير ملاصدرا بر آية نور ملاصدرا با زبان عربی زيبا و بليغی, «آية نور» را شرح و تفسير کرده, سبک درخشان, منسجم و هماهنگ خود را در معرض نمايش می گذارد. تفسير صدرا بر اين آيه, دانش چشمگير وی را دربارة همة جنبه ها و ابعاد متون تفسيری و علوم قرآنی و بهمان اندازه, دانش وی را در حوزة علوم لغوی, فلسفه, تصوف, فنون بلاغی و صناعات ادبی, علوم طبيعی و کلام و الهيات نشان می دهد. در ميان همة اينها, جنبة فلسفی و عرفانی وجه غالب و بارز تفسير او بر آية نور است. آدمی صورتبنديهای مشائي را در براهين منطقی صدرا برای اثبات وجود خدا بمثابة نور می بيند, حال آنکه روانشناسی بشری با روشی يادآور نوشته های ابن سينا دربارة نفس مورد بحث قرار گرفته است. از جنبة عرفان و معرفت صوفيانه (mystical gnostic), مقدم بر همه, مکتب ابن عربی و مکتب سهروردی است که عرضه می شود. آية نور،نورالانوار، هستی مطلق،ملاصدرا

قابل توجه کاربران محترم پایگاه اطلاع رسانی دکتر شانظری

قابل توجه کاربران محترم پایگاه اطلاع رسانی دکتر شانظری

نقش روش شناختي قاعده الواحد

قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد. نقش روش شناختي قاعده الواحد احد فرامرز قراملكي دانشيار دانشگاه تهران چكيده قاعده الواحد در تاريخ پرفراز و نشيب خود در فرهنگ اسلامي سه گونه عمده از مسائل را برانگيخته است: 1) تحليل مضمون و ساختار معنايي قاعده، 2) پرسش از صدق آن (ادله اثبات و دلايل نقد و ردّ)، 3) سؤال از نقش روش شناختي آن. در اين ميان مسئله دوم اقبال طرح و بحث فراوان يافته است و مسئله سوم بصورت مدوّن اينك ارائه ميشود. حكيمان در اثبات بسياري از مسائل فلسفي به قاعده الواحد استناد كرده اند. آيا قاعده الواحد توانايي تبيين همه آن مسائل را دارد؟ يا اينكه نقش روش شناختي و تبيينگري آن محدود به پاره يي از مسائل الهيات بمعني الاخص است؟ نظر دقيق، پاسخ اخير را برميگزيند و از استناد به قاعده الواحد در اثبات مسائل منطقي، طبيعي و پاره يي از مسائل الهيات بمعني الاعم ميگريزد. رهيافت ملاصدرا به اين مسئله در مقام چالش با دليل ابن سينا در اثبات تعدد قواي نفس براساس قاعده الواحد تأملات شارحان را برانگيخته است. كليد واژه قاعده الواحد؛ ساختار معنايي قاعده؛صدق قاعده؛ كاركرد روش شناختي قاعده؛تعدد قواي نفس؛ كرويت طبايع.

نیاز فلسفه به فلسفه

قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این وب سایت است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد.گفتگوی زیر با دکتر عبدالحسین خسرو پناه در تاریخ یکشنبه ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۳ باز نشر گردیده است. عبدالحسین خسروپناه در گفت‎وگو با «فرهنگ امروز» نیاز فلسفه به فلسفه یکی از راه‎های تکامل علوم، فلسفه ی علوم است. در این باره حتی خود فلسفه، فلسفه نیاز دارد، فلسفه‎ی فلسفه ی اسلامی، فلسفه‎ی فلسفه ی کانت؛ یعنی لازم است یک نوع نگاه درجه دو به فلسفه ی کانت، فلسفه ی غرب و فلسفه ی اسلامی داشته باشیم؛ زیرا یک سلسله پرسش‎های بیرونی درباره ی این قسم از فلسفه وجود دارد که باید یک جایی به این پرسش‎ها پاسخ داده شود و فلسفه ی مضاف این بستر را آماده کرده است. فرهنگ امروز/فاطمه امیراحمدی: اصطلاح جدیدی که در چند سال اخیر در حوزه ی فلسفه عنوان می‎شود «فلسفه ی مضاف» است، البته برخی معتقدند این اصطلاح معنای فقهی را به ذهن متبادر می‎سازد و بهتر است اصطلاح «فلسفه ی خاص» جایگزین آن شود. به هرروی فلسفه‎ی مضاف یا فلسفه ی خاص به شاخه هایی از فلسفه گفته می شود که یک حوزه یا پدیده ی خاص را به طور تخصصی از دیدگاه فلسفی مورد مطالعه قرار می دهد. از آن جمله می‎توان به فلسفه‎ی کنش، زیست‎شناسی، شیمی، آموزش، اقتصاد، مهندسی، زیست بوم، فیلم، جغرافیا، اطلاعات، بهداشت، تاریخ، طبیعت انسان، شادی، زبان، حقوق، ادبیات، ریاضیات، ذهن، موسیقی، وجود، فرهنگ، فلسفه، فیزیک، سیاست، روان شناسی، دین، علم، جامعه شناسی، فناوری، جنگ و جنسیت اشاره کرد.در باب همین موضوع به سراغ محقق این حوزه از فلسفه «عبدالحسین خسروپناه» رئیس مؤسسه ی پژوهشی حکمت و فلسفه ی ایران رفتیم که در ادامه مشروح این گفت‎وگو آمده است. فلسفه ی مضاف، فلسفه ی خاص، فلسفه‎ی اسلامی

شبکه سيستمی هستی شناسی ملاصدرا و بازتاب آن در فيزيک جديد

قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد. مقاله حاضر به قلم جناب آقای مهدی دهباشی منتشر گردیده است. شبکه سيستمی هستی شناسی ملاصدرا و بازتاب آن در فيزيک جديد در قرن بيستم شبكة سيستمي در علوم مختلف بويژه فيزيك بر ارتباطات و همبستگيهاي متقابل پديده ها تأكيد دارد و آنچه در اين نگرش مورد توجّه قرار مي گيرد همبستگي مجموعه اي اشياء است، نه پديدارها بصورت منفرد و مستقل . هر موجود در شبكة سيستمي داراي يك ارگانيسم است ، بگونه اي كه با همة تركيبي كه در اجزاء آن مشاهده مي گردد، هر سيستمي خود را در كلّيتي وحدتمند و پويا نشان مي دهد. هر سيستم ، مجموعه اي از اجزاء مرتبط و وابسته به يكديگر است و يك كلّ را تشكيل مي دهد. پيوند اجزاء در نگرش سيستمي بصورت تعاملي ، زايشي ، تحوّلي ، ساختاري و رفتاري منظور مي گردد. با اين توصيف در ميان پديده هاي هستي ، هيچ چيز بصورت مطلق و مستقل وجود ندارد و هريك از پديده هاي هستي تنها در ارتباط با يكديگر مي توانند تعيّني مبهم داشته باشند. اين وابستگي و همبستگي ميان پديده ها در زبان فلسفي ملاصدرا تحت عنوان وجود ربطي عالم امكان باجمال مورد بحث قرار گرفته است . شبكة سيستمي ، وجودات امكاني ، ملاصدرا، فيزيك جديد

پيامدهاى تربيتى نظريه حركت جوهرى

قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد. مقاله پیش رو به قلم جناب آقای مرتضى خسرونژاد منتشر گردیده است. پيامدهاى تربيتى نظريه حركت جوهرى علوم انسانى داراى پيچيدگيها و دشواريهاى خاص خود است. تعليم و تربيت نيز همچون بخشى از اين علوم ويژگيهاى خاص خود را دارد. زمانى تصور بر آن بود كه بر مبناى يگانگيهاى وجود انسانى در همه جاى جهان، به نظريه اى واحد مى توان پرداخت كه همچون علوم فيزيكى پاسخگوى نيازهاى موجود و همه گير باشد. اين تصور تكگرايى برخاسته از مدرنيزم، اينك در مقابل كثرت گرايى پست مدرنيزم ناچار به دفاعى جانانه از خود است، كه اگر تاب اين هجوم عقلانى وواقعى را نياورد - كه نياورده است- بايد پاى باز پس كشد و به حدود معقول و مجاز خود قناعت ورزد. در اين بين در زمانه حاضر كه زمينه گفتگوى بين فرهنگها بيش از پيش فراهم آمده است بنظر مى رسد كه از جمله وظايف دانشجويان، دانشگاهيان و فرهيختگان تلاش در تدوين نظريه هايى بومى است كه هم توان پاسخگويى به نيازهاى موجود را داشته باشد و هم در عرصه جهانى گفتگوى انديشه ها جلوه و خودنمايى نمايد. با توجه به چنين ضرورتى اين مقاله كوشيده است بر مبناى نظريه اى فلسفى - نظريه حركت جوهرى ملاصدرا - نظريه اى تربيتى بپرورد كه همچون هر نظريه تربيتى ديگر حرفهايى براى عرضه در زمينه اهداف، محتوا، روش ها، ساختار و ارزشيابى داشته باشد و همچنين بتواند براى گشودن برخى بغرنجيهاى نظرى موجود در عرصه تعليم و تربيت راهى گشايد و شايد پاسخگوى معضلات عملى موجود نيز باشد. حركت جوهرى، امكان و ضرورت تربيت انسان

ملاصدرا و پرسش های جدید

قابل توجه کاربران محترم؛ به اطلاع میرساند مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد. گفتگوی پیش رو گزارش مناظره ای در برنامه زاویه شبکه 4 سیما است که پایگاه اطلاع رسانی فرهنگ امروز به قلم خانم فاطمه امیراحمدی منتشر کرده است. ملاصدرا و پرسش های جدید در حوزه فلسفه و حیات پویای آن، ابن‎رشد، فیلسوف دنیای اسلام برای غرب مسیحی نقطه‎ی آغاز بود اما برای شرق اسلامی یک پایان. در واقع غرب دچار یک سلطه عقل‎گریز در خود شده بود که با چراغ ابن‎سینا و ابن‎رشد از آن فضا خارج شد. اما شرق از تکنیک‎های پژوهشی غفلت کرد، شیوه‎ی پژوهشی که مسبوق به یک خودآگاهی است. و در این‎جا سخن این است که ما اساسا این خودآگاهی را نسبت به سنت خود، پیدا نکردیم. مجله زاویه در ادامه برگزاری مناظره های خود در حوزه علوم انسانی در این هفته با موضوع «ملاصدرا و پرسش‎های جدید» با حضور یحیی یثربی و حسین کلباسی، برگزار شد. واژه‎ی فلسفه در ۳ معنا است؛ «فلسفه عام یعنی فلسفه از گذشته تا حال، از طبیعیات، ریاضیات، تدبیر منزل و غیره»، «فلسفه در معنای خاص یعنی فلسفه اولی و هستی‎شناسی» و «فلسفه مضاف یعنی مبانی و مبادی و کاربست این علم». و در مجله‎ی علوم انسانی زاویه‎ی این هفته، فلسفه در معنای خاص آن مورد بحث قرار گرفت. زاویه با این پرسش بحث را آغاز نمود که «فلسفه‎ی ملاصدرا به طور خاص و فلسفه اسلامی به طور کلی، آیا پاسخ‎گوی نیازهای امروز است یا خیر، و آیا کار ویژه‎ی اجتماعی دارد و می‎تواند مشکلات امروز جامعه‎ی ما را حل کند یا خیر؟» فلسفه، فلسفه‎ی ملاصدرا، فلسفه اسلامی، فلسفه مضاف، یحیی یثربی، حسین کلباسی

  • تعداد رکوردها : 291

    بررسی مفهوم هویت در معماری قدسی

    نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم فریال احمدی و علیرضا صادقی در کتاب ماه هنر شماره 148 دی ماه 1389 به چاپ رسیده است. چکیده بررسی مفهوم هویت در معماری قدسی معماری به مثابه ملموس ترین و محسوس ترین بخش از این پدیده والا از دیرباز بستر تبلور اندیشه های متعالی انسان تجلی گاه احساسات ناب بشری و خواستگاه تحقق کمالات آدمیان بوده است از سویی دیگر مساجد که نمودی برجسته و آشکار از هنر در ساحتی متبرک و مقدس می باشند از دیر باز بسترساز رویدادهای تاریخی ، اجتماعی سیاسی و.... بوده اند. متاسفانه مسامحه و بی توجهی هنرمندان امروز به معنویت به مثابه برترین عامل هویت ساز بشری به خلق آثاری منتهی گشت که آدمی را روز به روز از کمالاتش دور ساخت از رو نوشتار سعی بر آن دارد تا به بازشناسی و مداقه مفاهیم و مضامین هویت در معماری قدسی بپردازد. هویت معنوی معماری قدسی معماری مساجد

    18 اسفند 1392

    بررسی مفهوم هویت در معماری قدسی

    نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم فریال احمدی و علیرضا صادقی در کتاب ماه هنر شماره 148 دی ماه 1389 به چاپ رسیده است. چکیده بررسی مفهوم هویت در معماری قدسی معماری به مثابه ملموس ترین و محسوس ترین بخش از این پدیده والا از دیرباز بستر تبلور اندیشه های متعالی انسان تجلی گاه احساسات ناب بشری و خواستگاه تحقق کمالات آدمیان بوده است از سویی دیگر مساجد که نمودی برجسته و آشکار از هنر در ساحتی متبرک و مقدس می باشند از دیر باز بسترساز رویدادهای تاریخی ، اجتماعی سیاسی و.... بوده اند. متاسفانه مسامحه و بی توجهی هنرمندان امروز به معنویت به مثابه برترین عامل هویت ساز بشری به خلق آثاری منتهی گشت که آدمی را روز به روز از کمالاتش دور ساخت از رو نوشتار سعی بر آن دارد تا به بازشناسی و مداقه مفاهیم و مضامین هویت در معماری قدسی بپردازد. هویت معنوی معماری قدسی معماری مساجد

    18 اسفند 1392

    سازگاری عصمت با اختیار

    نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای عبدالحسین خسرو پناه و محمدرضا بهدار در فصلنامه علمی -پژوهشی مشرق موعود سال ششم شماره22 تابستان 1391 به چاپ رسیده است سازگاری عصمت با اختیار چکیده ازجمله شبهات و چالشهای فرا روی مباحث عصمت انبیای الهی و امامان شیعه(ع) چگونگی سازگاری عصمت با اختیار آدمی است. آیا مرتکب معصیت و خطا نشدن ،چه عمدی و چه سهوی چه صغیره و چه کبیره در همه عمر که مدعای اندیشمندان امامیه استبه نوعی سلب اختیار از معصوم نیست؟علما و حکمای اسلامی در پاسخ و تبیین عقلی و منطقی این مسطله راه حل هایی را مطرح کرده اند از جمله تبیین و تحلیلی کامل و جامع از سبب و منشاء عصمت معصومین و نیز بررسی توالی فاسد پذیرش جبری بودن عصمت همچون عدم استحقاق ثواب و فضیلت م متوجه نبودن تکلیف اتلهی نسبت به آنها..... آنچه در این نوشتار برای حل مناقشه عصمت و جبری انگاشتن آن از نظر می گذرانیم تبیین کلید حل معما یعنی بررسی ماهیت و حقیقت عصمت ، برای یافتن سبب این مصونیت معصومین(ع) است انبیا اختیار جبر عصمت قدرت معصوم

    19 بهمن 1392

    جایگاه کیهان شناختی دایره ومربع در معماری مقدس (اسلامی )

    نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای دکتر حسن بلخاری در مجله نشریه هنرهای زیبا شماره 24 زمستان 1384به چاپ رسیده است چکیده جایگاه کیهان شناختی دایره ومربع در معماری مقدس (اسلامی ) هنر و معماری سنتی مبتنی بر اصل تناظر میان عالم و آدم است.در ذهن بسیط انسان سنتی نسبتها و مفاهیم انسانی چنان بسط می یابند که دامنه وسیع کیهان را نیز در بر می گیرند و کیهانی که در این قلمرو شکل یافته و تصویر می شود چون محصول جهان بینی این انسان است تعریفی کاملا انسانی می یابد نظر بر این است که به همین دلیل بین مفاهیم کیهانی و انسانی در جهان بینی سنتی اشتراک وسیعی به وجود می آید . تاثیر اصل تناظر در معماری مقدس ، اشتراک ابعاد هندسی معبد -به عنوان نمونه کوچک شده کالبد حق (عالم)- و پیکر انسان است و به یک عبارت عمارت عالم و آدم یکی است این معنا سبب گشته در کیهان شناسی ادیان شرقی به ویژه اسلام اشکال هندسی ابعاد کیهانی را شرح نموده و هم آنها در ساخت معماریهای مقدس تجلی یابند در این میان دایره و مربع جایگاهی ویژه دارند جایگاهی که در متون کیهان شناسی هم بیانگر روح لاینتاهی عالم اند(به صورت دایره ) و هم بیانگر ابعاد یناهی آن (مربع) معماری مقدس دایره مربع کعبه هندسه مقدس نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای دکتر حسن بلخاری در مجله نشریه هنرهای زیبا شماره 24 زمستان 1384به چاپ رسیده است چکیده جایگاه کیهان شناختی دایره ومربع در معماری مقدس (اسلامی ) هنر و معماری سنتی مبتنی بر اصل تناظر میان عالم و آدم است.در ذهن بسیط انسان سنتی نسبتها و مفاهیم انسانی چنان بسط می یابند که دامنه وسیع کیهان را نیز در بر می گیرند و کیهانی که در این قلمرو شکل یافته و تصویر می شود چون محصول جهان بینی این انسان است تعریفی کاملا انسانی می یابد نظر بر این است که به همین دلیل بین مفاهیم کیهانی و انسانی در جهان بینی سنتی اشتراک وسیعی به وجود می آید . تاثیر اصل تناظر در معماری مقدس ، اشتراک ابعاد هندسی معبد -به عنوان نمونه کوچک شده کالبد حق (عالم)- و پیکر انسان است و به یک عبارت عمارت عالم و آدم یکی است این معنا سبب گشته در کیهان شناسی ادیان شرقی به ویژه اسلام اشکال هندسی ابعاد کیهانی را شرح نموده و هم آنها در ساخت معماریهای مقدس تجلی یابند در این میان دایره و مربع جایگاهی ویژه دارند جایگاهی که در متون کیهان شناسی هم بیانگر روح لاینتاهی عالم اند(به صورت دایره ) و هم بیانگر ابعاد یناهی آن (مربع) معماری مقدس دایره مربع کعبه هندسه مقدس

    30 دی 1392

    هویت شخصی و نظریه های جاودانگی

    نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای امیر دیوانی در مجله پژوهشهای فلسفی و کلامی به چاپ رسیده است . هویت شخصی و نظریه های جاودانگی چکیده فکر و اندیشه بشری درباره مسئله جاودانگی و کیفیت آن همواره حساس و فعال بوده است و دعوت انبیای الهی به سوی ایمان به جاودانگی بر این حساسیت بسیار افزوده است. خصوصیات این تفکر و نتایج آن در فلسفه و کلام به طور عام و فلسفه و کلام اسلامی به طور خاص جلوه گرشده است در این عرصه های معرفتی طرفداران جاودانگی انسان همواره با دو مسئله بنیادی سر و کار داشته اند که هر رایی درباره آنها در مسئله اصلی تاثیر می گذارد امروزه این دو مسئله به مسئله (حفظ) هویت شخصی در زندگی جاودانه و مسئله ارتباط نفس و ذهن و بدن معروف است.در این مقاله تلاش می شود تا نخست آرای مختلف فیلسوفان و متکلمان مسلمان در ارتباط جاودانگی با مسئله (حفظ) هویت شخصی گزارش شود و در مرحله کیفیت برخورد هر رای در حل این مسئله تقریر می گردد. جاودانگی جسمانی جاودانگی رو انی هویت شخصی بدن طبیعی و مثالی ملاکهای هو هویت رابطه نفس و بدن

    15 دی 1392

    بررسی روشهای مطالعه جامعه شناسانه دین

    درنوشتار حاضر تلاش شده است که روش های مختلف جامعه شناسی دین مورد بررسی قرار گیرد تا از این طریق آسیبهای را که مطالعه جامعه شناسانه از دین در پی دارد شناسایی و در نتیجه الگوئی از جامعه شناسی دین مطرح نماید تا از حیث روش فاقد مشکلاتی باشد که جامعه شناسی دین در وضعیت موجود با آن درگیر است؛ به همین منظور پس از طرح مسأله و بررسی ابعاد و سطوح مختلف دین، سه روش «اثباتی»، «تفسیری» و «انتقادی» مورد بحث قرار گرفته و پیش فرضهای اساسی آنها مشخص شده است. پس از آن ارتباط این روشها با جامعه شناسی دین و اینکه هرکدام چه سطح و یا بعد از دین را به عنوان موضوع جامعه شناسی دین بر می گزینند موشکافی شده که روش اثباتی بعد عینی، روش تفسیری بعد ذهنی و روش انتقادی هر دو بعد را به عنوان موضوع جامعه شناسی دین انتخاب مینماید. البته بررسی پیامدهای هریک و نقد شان نیز مغفول نمانده است.

    13 آذر 1392

    اندیشه‏ نظم نوین جهانی و فرهنگ‏

    الگوی جامعه اطلاعاتی،بر اساس مادیت و مسایل‏ دنیوی پایه‏گذاری شده است اما مدل اجتماع اسلامی بر پایه‏ای مذهبی-سیاسی،اقتصادی-اجتماعی و سیستمی‏ فرهنگی مبتنی بر مسایل حقوقی و قانونی،استوار است. علما یعنی دانشمندان علوم مذهبی اسلامی،به ویژه‏ مجتهدین،با کارشناسان اطلاعاتی و طبقه روشنفکر جوامع مادی که اهداف اصلی آنان صرفا حول و حوش‏ مسایل اقتصادی،سیاسی و قانونی بوده و همچنین با طبقه کشیش مسیحیّت که فقط با مسایل دینی سرگرم‏ هستند،تفاوت بارزی دارند.علما یا دانشمندان اسلام را به عنوان مرجع تقلید می‏شناسند که فتاوی آنان در زمینه‏های سیاسی،قانونی،اقتصادی و فرهنگی صادر می‏گردد

    7 آذر 1392

    پایان تاریخ و آخرین انسان

    «فرانسیس فوکویاما»متفکّر آمریکائی‏ ژاپنی‏الاصل با نوشتن مقاله‏ای تحت عنوان‏ «پایان تاریخ؟»1سروصدای زیادی بپا کرد.این‏ مقاله واکنش‏های فراوانی در کشورهای مختلف‏ دنیا برانگیخت و نویسنده را وادار به پاسخگویی‏ به آنها نمود.2سرانجام«فوکویاما»با توضیح و تشریح نظرات خود کتابی تحت عنوان«پایان‏ تاریخ و آخرین انسان»فراهم آورد.3با توجّه به‏ اهمیّت نظریّات فوکویاما از لحاظ تئوریک و اینکه وی‏ تا چند سال قبل از مشاوران وزارت خارجهء آمریکا بوده است و از این جهت او را می‏توان سخنگوی‏ دیپلماسی نسل جدید یا حداقل بخشی از آن‏ تلقی کرد،در این مقاله به معرّفی محتوای کتاب‏ وی خواهیم پرداخت.روشن است که در معرفی‏ یک کتاب چهار صد صفحه‏ای،آنهم در چند صفحه،تنها نکات مهم-به زعم راقم این سطور- می‏تواند به اجمال مورد توجه قرار گیرد و چه بسا حق مطلب نیز واقعا ادا نگردد.

    28 آبان 1392

    مرگ و بقای نفس‏ نقد و بررسی دیدگاه ابن سینا،سهروردی و ملاصدرا

    نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم محمد اسحاق عارفی کارشناس ارشد فلسفه و کلام اسلامی و پژوهشگر دانشگاه علوم اسلامی رضوی در مجله الهیات و حقوق زمستان 1384 - شماره 18 به چاپ رسیده است. چکیده ابن سینا از طریق رابطة علّی و معلولی و نبود چنین رابطه‏ای بین نفس و بدن،بقای نفس پس از مرگ را به اثبات رسانده است.ملاصدرا از جهات گوناگون،دلیل او را در این باره ابطال نموده است.با این حال،می‏توان گفت،نظریة ابن سینا فی‏نفسه تأمل‏برانگیز است،تمام اشکالات ملاصدرا نیز قابل ملاحظه است.سهروردی رابطة نفس و بدن را یک امر اضافی و ضعیف‏ترین امر قلمداد کرده،می‏گوید:با مرگ و فساد بدن،تنها رابطة مزبور از بین می‏رود،امّا خود نفس برای همیشه باقی است و هیچ‏گاه نابود نمی‏گردد.بر اساس نظریة ملاصدرا ذات و حقیقت نفس همان نشئة طبیعی و مادّی آن است که با بدن متّحد بوده و با مرگ و نابودی بدن نابود می‏گردد،امّا نشئة تجرّد آن همواره باقی است.نه فساد بدن در فساد این نشئه تأثیر دارد و نه کلمة نفس بر آن اطلاق می‏شود.

    14 آبان 1392

    صور جاودانگی

    چکیده شاید بتوان جاودانگی را مهم ترین دغدغه بشر دانست, لذا کم تر کسی را می توان یافت که به این مسئله نیندیشد. توجه به تاریخ بشر نشان می دهد که او از دیرباز سودای جاودانه بودن را در ذهن خود می پرورانده است. با نگاه به کشفیّات باستان شناسان در باب انسان های ماقبل تاریخ و تمدن های یونان, بین النهرین, ایران, هند, چین, ژاپن, آفریقا و آمریکای جنوبی درمی یابیم که اعتقاد به جاودانگی در میان مردم این تمدن ها امری فراگیر بوده است وجود اسم های مختلف برای اشاره به جاودانگی انسان در زبان های مختلف نشان دهنده این واقعیت است که در باب چگونگی جاودانگی بشر نظریات مختلفی وجود داشته است. اما سؤال این است که این نظریات کدامند. آن چه مدنظر ماست, مفهوم فلسفیِ جاودانگی است. اما جاودانگی دارای کاربردهای عرفی نیز می باشد. انسانی که منشأ آثار خیر در جامعه می شود, در یادها زنده می ماند. این نوع جاودانگی را می توان (جاودانگی در خاطره ها) نامید

    23 مهر 1392

    تحليل عقلي جاودانگي در دوزخ (خلود)

    لازم به ذکر است این مقاله در فصلنامه علمی پژوهشی انجمن معارف اسلامی سال دوم شماره دوم بهار 1385 به چاپ رسیده است. تحليل عقلي جاودانگي در دوزخ (خلود) از منظر ملاصدرا و علامه طباطبائي ره جعفر شانظري چكيده: در رويكرد عقلي به جاودانگي و خلود آدميان در جهان واپسين، پرسش هاي جدّي فراروي عقل قراردارد. و اين پرسشها ميان اصول معرفتي در حوزه فلسفه، ناسازگاري، تعارض و چالش هايي را به بار آورده است. حكيمان، خداوند هستي را وجود مطلق، خير محض و داراي رحمت واسعه شناخته و سرشت آدميان را به مقتضاي اصل سنخيت، بر ساختار وجود خداوند دانسته و او را مظهر خدا در جهان هستي معرفي كرده اند. از اين رو خطا، انحراف و لغزش هاي آدميان را از عوارض غيرلازم و غيردائم او مي دانند كه حجابي بر سرشت آنان مي اندازد و پس از زوال آن، انسان به ساختار اولي و جبلي خود باز مي گردد، زيرا قسر و منع هر موجود از مقتضاي طبيعت اش، و پايان پذير است. در اين مقاله ضمن طرح پرسش ها درمسأله خلود به تحليل پاسخ هاي عقلي از نگاه ملاصدرا و علامه طباطبائي(ره) پرداخته و سپس به بررسي، تحليل، تفسير عقلي و نقد آن اشاره شده و سرانجام و ارائه تئوري فلسفي بر مسأله جاودانگي در دوزخ را, كارآمد ندانسته است.

    8 مهر 1392

    پرواز روح و چگونگی زندگی پس از مرگ از دیدگاه سهروردی

    موضوع معاد یکی از اصول راسخ دین و از مهمترین مقولاتی است که افکار انسانها، بویژه پژوهشگران و اندیشمندان را بخود مشغول نموده است و با طرح آراء و اندیشه ها در خصوص معاد،مبحث تناسخ همراه و همگام گردیده است،بگونه ای که کمتر مکتب و دینی را می توان که ردّ پای موضوع تناسخ در آن دیده نشود البته هندوان به داشتن این عقیده مشهورند.(بیرونی،ص 83،تئودور،ص 761) سهروردی از جمله حکیمان اندیشمندی است که در آغاز کتاب حکمت الاشراق خود به طرح موضوع معاد پرداخته و پس از آن،بحث بقای نفس را مطرح نموده است.

    25 شهریور 1392

    واکاوی دیدگاه های کلامی جدید در باب سرشت وحی نبوی، با تکیه بر مبانی حکمت متعالیه

    چکیده: تاکنون چند دیدگاه عمده در توصیف و تشریح وحی نبوی، مطرح گردیده است؛ بر اساس دیدگاه کلاسیک، وحی، نوعی انتقال حقایق و اطلاعات به پیامبر است که از زبان طبیعی استقلال دارد. مطابق رأیی دیگر، وحی، مجموعه ای از افعال گفتاری خدا و ناظر بر ارتباطی زبانی میان خدا و پیامبر است. برخی دیگر، سرشت وحی را تجربه ی دینی نبی می انگارند و بر نوعی شهود عرفانی و مواجهه ی پیامبر با خدا تأکید می کنند. گروهی نیز، پدیده ی وحی را ماحصل نبوغ فکری و قریحه ی پیامبر تلقی کرده اند. بر اساس مبانی حکمت متعالیه، همچون وحدت تشکیکی وجود و اتحاد عاقل و معقول، می توان چنین اذعان نمود که وحی نیز، مانند وجود، حقیقتی واحد و دارای مراتب مختلفی است که تمامی موجودات عالم، بر اساس مرتبه ی وجودی خویش، از این فیض الهی، بهره مند می-گردند و با منشأ آن، اتحاد می یابند. برخی از دیدگاه های مطرح شده در این باب، اگرچه قابل نقد است، ولی می-تواند به عنوان مقدمه ای برای دریافت وحی نبوی قلمداد گردد و برخی دیگر نیز به رغم اینکه از جهاتی نمی تواند قابل انطباق کامل با فرایند وحی باشد، اما می توان آن را در مورد برخی از مراتب وحی نبوی پذیرفت. بنابراین، میان اقسام وحی، جز از نظر مرتبه، تفاوتی نیست. واژه های کلیدی: وحی، تشکیک وجود، اتحاد عاقل و معقول، تجربه ی دینی، شهود.

    27 مرداد 1392

    نگرشی فلسفی-کلامی به مفهوم نیایش‏ دعا،قضا و قدر

    نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد.لذا این مقاله در مجله کیهان فرهنگی شماره 203 شهریور 1382 با قلم آقای کاظم باز افکن به چاپ رسیده است. دعا در عرف اهل دین به معنای حاجت‏ بردن است به درگاه خداوند.دینداران‏ واقعی معتقدند که همه تقاضاها و نیازهای خود را باید به محضر پروردگار قادر ببرند و از غیر او هیچ مطلبند.اما در اینجا و درست همین نقطه گویا مشکلی‏ بروز می‏کند.اگر همه حوادث جهان و به‏ تبع آن همه آنچه بر آدمیان خواهد گذشت‏ در لوح محفوظ الهی ثبت و در قضای‏ لا یتخلف او معین شده است،دیگر دعا کردن چه چیزی را می‏تواند تغییر دهد؟و اصولا جایگاه دعای بندگان در قضا و قدر الهی کجا است؟مقاله حاضر عهده‏دار کاوش در اطراف پاسخ‏های مختلفی است‏ که به این پرسش داده شده است.

    20 مرداد 1392

    بررسي تطبيقي جبر و اختيار از منظر امام خميني(ره) و فخر رازي

    امام خميني و فخر رازي دو تن از انديشمنداني هستند كه هريك با رويكردي ويژه و اصول كلامي متفاوت مسئلة جبر و اختيار را بررسي كرده اند و آرايي متفاوت را ارائه داده اند. فخر رازي كه تبحّر و مهارتي ويژه در قلمرو كلام دارد، با رويكرد كلامي اشعري، به جبر تمايل دارد؛ بيشتر به نقل استناد مي كند و از براهين عقلي، كمتر بهره مي جويد؛ از سوي ديگر امام خميني، به دليل اهميتي كه براي اين مسئله قايل بوده، در مقام متكلمي شيعي، كوشيده است كه ابعاد گوناگون اين مسئله را تبيين و تحليل كند و ريشه هاي فلسفي ـ كلامي و روايي آن را پي بگيرد. ارائة ديدگاه متعادل تر از جبر و اختيار از سوي امام(ره) كه همان امر بين الأمرين است، بنابر اصول اعتقادي و مباني عرفاني او و با رويكرد عقلي و نقلي به اثبات مي رسد. نوع تحقيق در اين مقاله توسعه اي و روش انجام آن به صورت اسنادي و توصيفي با تأكيد بر تحليل محتواست.

    20 مرداد 1392

    • تعداد رکوردها : 235
    • تعداد رکوردها : 0
    • تعداد رکوردها : 0
  • پربيننده ترين مطالب

  • آخرین مطالب

حدیث

امام علی علیه السلام : وَاللّه‏ِ لاَبنُ أبيطالِبٍ آنَسُ بِالمَوتِ مِنَ الطِّفلِ بِثَدىِ اُمِّهِ

به خدا سوگند كه پسر ابوطالب با مرگ مأنوس‏تر است تا كودك به پستان مادرش.

نهج البلاغه ، خطبه ۵